1.0Przasnisensishttps://przasnisensis.pladmin2777https://przasnisensis.pl/index.php/author/admin2777/rich600338<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="ykveFTAz2e"><a href="https://przasnisensis.pl/index.php/przasnysz-w-1902-roku/">Przasnysz w 1902 roku</a></blockquote><iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://przasnisensis.pl/index.php/przasnysz-w-1902-roku/embed/#?secret=ykveFTAz2e" width="600" height="338" title="„Przasnysz w 1902 roku” — Przasnisensis" data-secret="ykveFTAz2e" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"></iframe><script> /*! This file is auto-generated */ !function(d,l){"use strict";l.querySelector&&d.addEventListener&&"undefined"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):"link"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document); //# sourceURL=https://przasnisensis.pl/wp-includes/js/wp-embed.min.js </script>                                        Z Warszawy przez Ciechanów, stacyi kolei nadwiślańskiej,  szosą, 24 wiorsty długości, dostajemy się do Przasnysza.  Okolica prawie bezludna, im bliżej ku Przasnyszowi, tem niżej  położona. Samo miasto rozłożyło się na równinie, zlekka ku  rzece Węgierce pochylonej.             Dziś miasto powiatowe guberni płockiej, a niegdyś ludna  stolica obwodu przasnyskiego. Gdy jednak przejdziemy po  ulicach miasta, zajrzymy do jego zaułków i chwilkę poświęcimy  uwagi rozwojowi handlu i przemysłu w tem mieście, zdaje się nam, że jeszcze nie dojechaliśmy do właściwego Przasnysza,  tego niegdyś zamożnego miasta i wielkiego siedliska ruchu  handlowego. W porównaniu z tem,co nam kroniki głoszą o  przeszłości tej siedziby ludzkiej, dzisiejszy jej wygląd i stan  ekonomiczny jest tak marnym, że mimowolnie zapytać się  musimy, jakie przyczyny wpłynęły na tak doniosłą zmianę.                                 Przerzućmy karty historyi Przasnysza; może one nam coś powiedzą, niezrozumiałe wytłomaczą.           Wokół Ciechanowa ciągnęły się odwiecznie lasy, a między innemi, część ich, zwana później puszczą Przasnyską, sięgały aż północnych  bagnisk ziemi Ciechanowskiej. W tej puszczy, prócz zwierza dzikiego, tu i owdzie znaleźć było można domek oficyalisty leśnego lub rodziny żyjącej z  przemysłu leśnego.          Pewnych danych o powstaniu miasta dzieje Polski nie przechowały, – pozostała jednak legenda, spisana przez troskliwego kronikarza, a według  tej legendy, zawiązkiem obecnego miasta miał być młyn stojący na końcu puszczy, nad rzeczką Węgierką. Panujący tu książę Konrad Mazowiecki, na początku XIII-go wieku razu pewnego polował w puszczy, a zapuściwszy się w gęstwiny, zabłąkał się w lesie. Po długiem błądzeniu dojrzał światełko i przybył do domku młynarza Przasnyka. Właściciel młyna, widząc zbłąkanego myśliwego, gościnnie go przyjął u siebie i nocleg ofiarował. Dopiero następnego dnia, gdy dworzanie w poszukiwaniu księcia tu go znaleźli, młynarz dowiedział się, kogo podejmował u siebie. Książę Konrad wywdzięczając się za serdeczną gościnność, obdarzył młynarza godnością szlachecką i wydał mu przywilej na założenie miasta w tem miejscu. Nowe miasto nazwane zostało Przasnykiem, od nazwy założyciela, ale z czasem mowa potoczna nazwę tę przeistoczyła na Przasnysz. Kronikarz z r. 1585 zaznaczył nawet, że oryginalny przywilej ks. Konrada wydany Przasnykowi, przechowywał się w archiwum miejskim, lecz podczas pożaru uległ spaleniu. Nie posiadając żadnych innych dowodów, historyę Przasnysza musimy też przyjąć taką, jaką nam podanie ludu, przez kronikarza spisane podaje.            Szybko nowo założone miasto rozwijało się, tem szybciej, gdy zaczęto budować w niem fabryki i domy murowane. Wkrótce też Przasnysz staje się stacyą pośrednią pomiędzy Gdańskiem, Królewcem a Warszawą, stanowiąc  przytem środkowy punkt handlowy całej okolicy.            W r. 1427 Jan, książę Mazowiecki, obdarzył miasto prawem chełmińskiem i uwolnił mieszczan od myt i opłaty cła. W latach następnych uzyskiwał Przasnysz jeszcze liczne przywileje, co pozwalało mu wzrastać w dobrobyt. Mieszkańcy jego, oprócz handlu, zajmowali się z zamiłowaniem hodowlą drzew owocowych, a szczególniej śliwek węgierskich, co nie tylko dawało znaczny dochód, ale i liczne ogrody upiększały zarazem wówczas już stolicę starostwa niegrodowego. Ostatnim starostą był Błażej hrabia Krasiński, zmarły w r. 1817.             Lustracya z roku 1616 go wykazuje w Przasnyszu 201  ogrodów owocowych, co najlepiej świadczy o rozległości  miasta i zamożności mieszkańców.           W ogóle w wieku XV Przasnysz wybitne zajmował stanowisko pomiędzy miastami. Zjeżdżało się tu mnóstwo kupców z odległych stron kraju i zagranicy, a handel tak był ożywiony, że wielu handlujących nie mogąc  rozłożyć towarów w mieście, z powodu braku miejsca, prowadziło handel  w szałasach, rozkładanych za miastem. Zwożono na targi tutejsze zboże,  misterne wyroby ze złota i srebra, drogie kamienie, dywany i tkaniny kosztowne, sprowadzano bydło i konie. Na miejscu zaś istniały fabryki  sukna, pierników, miodów, browary słynnego piwa, handle wina, w których dostać można było najprzedniejszych gatunków tego szlachetnego nektaru.            Lustracya z roku 1564 wykazuje tu 487 domów murowanych w samem mieście, a 202 na przedmieściach. Piwowarów liczono już wówczas w  Przasnyszu 126, złotników 10, kuśnierzy 36, szewców 67, rzeźników 22 i wielu innych. W liczbie spisanych przez lustratorów budowli znajdujemy  okazały dwór murowany starosty. Dwór ten spalił się na początku XVII-go wieku. Jeżeli wreszcie zważymy, że wówczas już miasto liczyło 14000 […]https://przasnisensis.pl/wp-content/uploads/2026/09/ziarno_wybielone_poprawione.jpg2048760