{"version":"1.0","provider_name":"Przasnisensis","provider_url":"https:\/\/przasnisensis.pl","author_name":"admin2777","author_url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/author\/admin2777\/","title":"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"oxp0relrv8\"><a href=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/\">Przasnysz w 1902 roku<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/embed\/#?secret=oxp0relrv8\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Przasnysz w 1902 roku&#8221; &#8212; Przasnisensis\" data-secret=\"oxp0relrv8\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script>\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n<\/script>\n","description":"&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Z&nbsp;Warszawy&nbsp;przez&nbsp;Ciechan\u00f3w,&nbsp;stacyi&nbsp;kolei&nbsp;nadwi\u015bla\u0144skiej,&nbsp; szos\u0105,&nbsp;24&nbsp;wiorsty&nbsp;d\u0142ugo\u015bci,&nbsp;dostajemy&nbsp;si\u0119&nbsp;do&nbsp;Przasnysza.&nbsp; Okolica&nbsp;prawie&nbsp;bezludna,&nbsp;im&nbsp;bli\u017cej&nbsp;ku&nbsp;Przasnyszowi,&nbsp;tem&nbsp;ni\u017cej&nbsp; po\u0142o\u017cona.&nbsp;Samo&nbsp;miasto&nbsp;roz\u0142o\u017cy\u0142o&nbsp;si\u0119&nbsp;na&nbsp;r\u00f3wninie,&nbsp;zlekka&nbsp;ku&nbsp; rzece&nbsp;W\u0119gierce&nbsp;pochylonej.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dzi\u015b&nbsp;miasto&nbsp;powiatowe&nbsp;guberni&nbsp;p\u0142ockiej,&nbsp;a&nbsp;niegdy\u015b&nbsp;ludna&nbsp; stolica&nbsp;obwodu&nbsp;przasnyskiego.&nbsp;Gdy&nbsp;jednak&nbsp;przejdziemy&nbsp;po&nbsp; ulicach&nbsp;miasta,&nbsp;zajrzymy&nbsp;do&nbsp;jego&nbsp;zau\u0142k\u00f3w&nbsp;i&nbsp;chwilk\u0119&nbsp;po\u015bwi\u0119cimy&nbsp; uwagi&nbsp;rozwojowi&nbsp;handlu&nbsp;i&nbsp;przemys\u0142u&nbsp;w&nbsp;tem&nbsp;mie\u015bcie,&nbsp;zdaje&nbsp;si\u0119 nam,&nbsp;\u017ce&nbsp;jeszcze&nbsp;nie&nbsp;dojechali\u015bmy&nbsp;do&nbsp;w\u0142a\u015bciwego&nbsp;Przasnysza,&nbsp; tego&nbsp;niegdy\u015b&nbsp;zamo\u017cnego&nbsp;miasta&nbsp;i&nbsp;wielkiego&nbsp;siedliska&nbsp;ruchu&nbsp; handlowego.&nbsp;W&nbsp;por\u00f3wnaniu&nbsp;z&nbsp;tem,co&nbsp;nam&nbsp;kroniki&nbsp;g\u0142osz\u0105&nbsp;o&nbsp; przesz\u0142o\u015bci&nbsp;tej&nbsp;siedziby&nbsp;ludzkiej,&nbsp;dzisiejszy&nbsp;jej&nbsp;wygl\u0105d&nbsp;i&nbsp;stan&nbsp; ekonomiczny jest&nbsp;tak&nbsp;marnym,&nbsp;\u017ce&nbsp;mimowolnie&nbsp;zapyta\u0107&nbsp;si\u0119&nbsp; musimy,&nbsp;jakie&nbsp;przyczyny wp\u0142yn\u0119\u0142y&nbsp;na tak&nbsp;donios\u0142\u0105&nbsp;zmian\u0119.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przerzu\u0107my&nbsp;karty&nbsp;historyi&nbsp;Przasnysza;&nbsp;mo\u017ce&nbsp;one&nbsp;nam&nbsp;co\u015b&nbsp;powiedz\u0105,&nbsp;niezrozumia\u0142e&nbsp;wyt\u0142omacz\u0105. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Wok\u00f3\u0142&nbsp;Ciechanowa&nbsp;ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119&nbsp;odwiecznie&nbsp;lasy,&nbsp;a&nbsp;mi\u0119dzy&nbsp;innemi, cz\u0119\u015b\u0107&nbsp;ich,&nbsp;zwana&nbsp;p\u00f3\u017aniej&nbsp;puszcz\u0105&nbsp;Przasnysk\u0105,&nbsp;si\u0119ga\u0142y&nbsp;a\u017c&nbsp;p\u00f3\u0142nocnych&nbsp; bagnisk&nbsp;ziemi&nbsp;Ciechanowskiej.&nbsp;W&nbsp;tej puszczy,&nbsp;pr\u00f3cz&nbsp;zwierza&nbsp;dzikiego,&nbsp;tu&nbsp;i&nbsp;owdzie&nbsp;znale\u017a\u0107&nbsp;by\u0142o&nbsp;mo\u017cna&nbsp;domek&nbsp;oficyalisty&nbsp;le\u015bnego&nbsp;lub&nbsp;rodziny&nbsp;\u017cyj\u0105cej&nbsp;z&nbsp; przemys\u0142u&nbsp;le\u015bnego.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Pewnych&nbsp;danych&nbsp;o&nbsp;powstaniu&nbsp;miasta&nbsp;dzieje&nbsp;Polski&nbsp;nie&nbsp;przechowa\u0142y, &#8211;&nbsp;pozosta\u0142a&nbsp;jednak&nbsp;legenda,&nbsp;spisana&nbsp;przez&nbsp;troskliwego&nbsp;kronikarza,&nbsp;a&nbsp;wed\u0142ug&nbsp; tej&nbsp;legendy,&nbsp;zawi\u0105zkiem&nbsp;obecnego&nbsp;miasta&nbsp;mia\u0142&nbsp;by\u0107&nbsp;m\u0142yn&nbsp;stoj\u0105cy&nbsp;na&nbsp;ko\u0144cu&nbsp;puszczy,&nbsp;nad&nbsp;rzeczk\u0105&nbsp;W\u0119gierk\u0105.&nbsp;Panuj\u0105cy&nbsp;tu&nbsp;ksi\u0105\u017c\u0119&nbsp;Konrad&nbsp;Mazowiecki,&nbsp;na&nbsp;pocz\u0105tku&nbsp;XIII-go&nbsp;wieku&nbsp;razu&nbsp;pewnego&nbsp;polowa\u0142&nbsp;w&nbsp;puszczy,&nbsp;a&nbsp;zapu\u015bciwszy&nbsp;si\u0119&nbsp;w&nbsp;g\u0119stwiny,&nbsp;zab\u0142\u0105ka\u0142&nbsp;si\u0119&nbsp;w&nbsp;lesie.&nbsp;Po&nbsp;d\u0142ugiem&nbsp;b\u0142\u0105dzeniu&nbsp;dojrza\u0142&nbsp;\u015bwiate\u0142ko&nbsp;i&nbsp;przyby\u0142&nbsp;do&nbsp;domku&nbsp;m\u0142ynarza&nbsp;Przasnyka.&nbsp;W\u0142a\u015bciciel&nbsp;m\u0142yna,&nbsp;widz\u0105c&nbsp;zb\u0142\u0105kanego&nbsp;my\u015bliwego,&nbsp;go\u015bcinnie&nbsp;go&nbsp;przyj\u0105\u0142&nbsp;u&nbsp;siebie&nbsp;i&nbsp;nocleg&nbsp;ofiarowa\u0142.&nbsp;Dopiero&nbsp;nast\u0119pnego&nbsp;dnia,&nbsp;gdy&nbsp;dworzanie&nbsp;w&nbsp;poszukiwaniu&nbsp;ksi\u0119cia&nbsp;tu&nbsp;go&nbsp;znale\u017ali,&nbsp;m\u0142ynarz&nbsp;dowiedzia\u0142&nbsp;si\u0119,&nbsp;kogo&nbsp;podejmowa\u0142&nbsp;u&nbsp;siebie.&nbsp;Ksi\u0105\u017c\u0119&nbsp;Konrad&nbsp;wywdzi\u0119czaj\u0105c&nbsp;si\u0119&nbsp;za&nbsp;serdeczn\u0105&nbsp;go\u015bcinno\u015b\u0107,&nbsp;obdarzy\u0142&nbsp;m\u0142ynarza&nbsp;godno\u015bci\u0105&nbsp;szlacheck\u0105&nbsp;i&nbsp;wyda\u0142&nbsp;mu&nbsp;przywilej&nbsp;na&nbsp;za\u0142o\u017cenie&nbsp;miasta&nbsp;w&nbsp;tem&nbsp;miejscu.&nbsp;Nowe&nbsp;miasto&nbsp;nazwane&nbsp;zosta\u0142o&nbsp;Przasnykiem,&nbsp;od&nbsp;nazwy&nbsp;za\u0142o\u017cyciela,&nbsp;ale&nbsp;z czasem&nbsp;mowa&nbsp;potoczna&nbsp;nazw\u0119&nbsp;t\u0119&nbsp;przeistoczy\u0142a&nbsp;na&nbsp;Przasnysz.&nbsp;Kronikarz&nbsp;z&nbsp;r.&nbsp;1585 zaznaczy\u0142&nbsp;nawet,&nbsp;\u017ce&nbsp;oryginalny&nbsp;przywilej&nbsp;ks. Konrada&nbsp;wydany&nbsp;Przasnykowi,&nbsp;przechowywa\u0142&nbsp;si\u0119&nbsp;w&nbsp;archiwum&nbsp;miejskim,&nbsp;lecz&nbsp;podczas&nbsp;po\u017caru&nbsp;uleg\u0142&nbsp;spaleniu. Nie&nbsp;posiadaj\u0105c&nbsp;\u017cadnych&nbsp;innych&nbsp;dowod\u00f3w,&nbsp;history\u0119&nbsp;Przasnysza&nbsp;musimy&nbsp;te\u017c&nbsp;przyj\u0105\u0107&nbsp;tak\u0105,&nbsp;jak\u0105&nbsp;nam&nbsp;podanie&nbsp;ludu,&nbsp;przez&nbsp;kronikarza&nbsp;spisane&nbsp;podaje.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Szybko&nbsp;nowo&nbsp;za\u0142o\u017cone&nbsp;miasto&nbsp;rozwija\u0142o&nbsp;si\u0119,&nbsp;tem&nbsp;szybciej,&nbsp;gdy&nbsp;zacz\u0119to budowa\u0107&nbsp;w&nbsp;niem&nbsp;fabryki&nbsp;i&nbsp;domy&nbsp;murowane.&nbsp;Wkr\u00f3tce&nbsp;te\u017c&nbsp;Przasnysz&nbsp;staje&nbsp;si\u0119&nbsp;stacy\u0105&nbsp;po\u015bredni\u0105&nbsp;pomi\u0119dzy&nbsp;Gda\u0144skiem,&nbsp;Kr\u00f3lewcem&nbsp;a&nbsp;Warszaw\u0105,&nbsp;stanowi\u0105c&nbsp; przytem&nbsp;\u015brodkowy&nbsp;punkt&nbsp;handlowy&nbsp;ca\u0142ej&nbsp;okolicy.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;W&nbsp;r.&nbsp;1427&nbsp;Jan,&nbsp;ksi\u0105\u017c\u0119&nbsp;Mazowiecki,&nbsp;obdarzy\u0142&nbsp;miasto&nbsp;prawem&nbsp;che\u0142mi\u0144skiem&nbsp;i&nbsp;uwolni\u0142&nbsp;mieszczan&nbsp;od&nbsp;myt&nbsp;i&nbsp;op\u0142aty&nbsp;c\u0142a.&nbsp;W&nbsp;latach&nbsp;nast\u0119pnych&nbsp;uzyskiwa\u0142&nbsp;Przasnysz&nbsp;jeszcze&nbsp;liczne&nbsp;przywileje,&nbsp;co&nbsp;pozwala\u0142o&nbsp;mu&nbsp;wzrasta\u0107&nbsp;w&nbsp;dobrobyt.&nbsp;Mieszka\u0144cy&nbsp;jego,&nbsp;opr\u00f3cz&nbsp;handlu,&nbsp;zajmowali&nbsp;si\u0119&nbsp;z&nbsp;zami\u0142owaniem&nbsp;hodowl\u0105&nbsp;drzew&nbsp;owocowych,&nbsp;a&nbsp;szczeg\u00f3lniej&nbsp;\u015bliwek&nbsp;w\u0119gierskich,&nbsp;co&nbsp;nie tylko&nbsp;dawa\u0142o&nbsp;znaczny&nbsp;doch\u00f3d,&nbsp;ale&nbsp;i&nbsp;liczne&nbsp;ogrody&nbsp;upi\u0119ksza\u0142y&nbsp;zarazem&nbsp;w\u00f3wczas&nbsp;ju\u017c&nbsp;stolic\u0119&nbsp;starostwa&nbsp;niegrodowego.&nbsp;Ostatnim&nbsp;starost\u0105&nbsp;by\u0142&nbsp;B\u0142a\u017cej&nbsp;hrabia&nbsp;Krasi\u0144ski,&nbsp;zmar\u0142y&nbsp;w&nbsp;r.&nbsp;1817. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Lustracya&nbsp;z&nbsp;roku&nbsp;1616 go&nbsp;wykazuje&nbsp;w&nbsp;Przasnyszu&nbsp;201&nbsp; ogrod\u00f3w owocowych,&nbsp;co&nbsp;najlepiej&nbsp;\u015bwiadczy&nbsp;o&nbsp;rozleg\u0142o\u015bci&nbsp; miasta&nbsp;i&nbsp;zamo\u017cno\u015bci&nbsp;mieszka\u0144c\u00f3w. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; W og\u00f3le&nbsp;w&nbsp;wieku&nbsp;XV&nbsp;Przasnysz&nbsp;wybitne&nbsp;zajmowa\u0142&nbsp;stanowisko&nbsp;pomi\u0119dzy miastami.&nbsp;Zje\u017cd\u017ca\u0142o&nbsp;si\u0119&nbsp;tu&nbsp;mn\u00f3stwo&nbsp;kupc\u00f3w&nbsp;z&nbsp;odleg\u0142ych&nbsp;stron&nbsp;kraju&nbsp;i&nbsp;zagranicy,&nbsp;a&nbsp;handel&nbsp;tak&nbsp;by\u0142&nbsp;o\u017cywiony,&nbsp;\u017ce&nbsp;wielu&nbsp;handluj\u0105cych&nbsp;nie&nbsp;mog\u0105c&nbsp; roz\u0142o\u017cy\u0107&nbsp;towar\u00f3w&nbsp;w&nbsp;mie\u015bcie,&nbsp;z&nbsp;powodu&nbsp;braku&nbsp;miejsca,&nbsp;prowadzi\u0142o&nbsp;handel&nbsp; w&nbsp;sza\u0142asach,&nbsp;rozk\u0142adanych&nbsp;za&nbsp;miastem.&nbsp;Zwo\u017cono&nbsp;na&nbsp;targi&nbsp;tutejsze&nbsp;zbo\u017ce,&nbsp; misterne&nbsp;wyroby&nbsp;ze&nbsp;z\u0142ota&nbsp;i&nbsp;srebra,&nbsp;drogie&nbsp;kamienie,&nbsp;dywany&nbsp;i&nbsp;tkaniny&nbsp;kosztowne,&nbsp;sprowadzano&nbsp;byd\u0142o&nbsp;i&nbsp;konie.&nbsp;Na&nbsp;miejscu&nbsp;za\u015b&nbsp;istnia\u0142y&nbsp;fabryki&nbsp; sukna,&nbsp;piernik\u00f3w,&nbsp;miod\u00f3w,&nbsp;browary&nbsp;s\u0142ynnego&nbsp;piwa, handle&nbsp;wina,&nbsp;w&nbsp;kt\u00f3rych dosta\u0107&nbsp;mo\u017cna&nbsp;by\u0142o&nbsp;najprzedniejszych&nbsp;gatunk\u00f3w&nbsp;tego&nbsp;szlachetnego&nbsp;nektaru. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Lustracya&nbsp;z&nbsp;roku&nbsp;1564&nbsp;wykazuje&nbsp;tu&nbsp;487&nbsp;dom\u00f3w&nbsp;murowanych&nbsp;w&nbsp;samem&nbsp;mie\u015bcie,&nbsp;a&nbsp;202&nbsp;na&nbsp;przedmie\u015bciach.&nbsp;Piwowar\u00f3w&nbsp;liczono&nbsp;ju\u017c&nbsp;w\u00f3wczas&nbsp;w&nbsp; Przasnyszu&nbsp;126,&nbsp;z\u0142otnik\u00f3w&nbsp;10,&nbsp;ku\u015bnierzy&nbsp;36,&nbsp;szewc\u00f3w&nbsp;67,&nbsp;rze\u017anik\u00f3w&nbsp;22&nbsp;i&nbsp;wielu&nbsp;innych.&nbsp;W&nbsp;liczbie&nbsp;spisanych&nbsp;przez&nbsp;lustrator\u00f3w&nbsp;budowli&nbsp;znajdujemy&nbsp; okaza\u0142y&nbsp;dw\u00f3r&nbsp;murowany&nbsp;starosty.&nbsp;Dw\u00f3r&nbsp;ten&nbsp;spali\u0142&nbsp;si\u0119&nbsp;na&nbsp;pocz\u0105tku&nbsp;XVII-go&nbsp;wieku.&nbsp;Je\u017celi&nbsp;wreszcie&nbsp;zwa\u017cymy,&nbsp;\u017ce&nbsp;w\u00f3wczas&nbsp;ju\u017c&nbsp;miasto&nbsp;liczy\u0142o&nbsp;14000 [&hellip;]","thumbnail_url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg","thumbnail_width":2048,"thumbnail_height":760}