{"id":1804,"date":"2026-10-07T14:37:26","date_gmt":"2026-10-07T14:37:26","guid":{"rendered":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?page_id=1804"},"modified":"2026-10-14T07:36:20","modified_gmt":"2026-10-14T07:36:20","slug":"pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/","title":{"rendered":"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

           Na pocz\u0105tku lat 60-tych XIX wieku w Przasnyszu pojawi\u0142 si\u0119 pieni\u0105dz zast\u0119pczy. Bony, bo o nich mowa, by\u0142y wydawane przez miejscowych kupc\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w. Emitowano je w celu uzupe\u0142nienia niedoboru drobnych monet, niezb\u0119dnych do codziennych transakcji handlowych.<\/p>\n\n\n\n

           Pojawienie si\u0119 ich by\u0142o skutkiem powa\u017cnego kryzysu bilonowego, kt\u00f3ry w latach 1854\u20131866 dotkn\u0105\u0142 Kr\u00f3lestwo Polskie, znajduj\u0105ce si\u0119 pod panowaniem rosyjskim. Na naszych ziemiach zacz\u0119\u0142y szerzej kr\u0105\u017cy\u0107 rosyjskie pieni\u0105dze papierowe o wysokich nomina\u0142ach, podczas gdy z rynku ubywa\u0142o drobnej monety srebrnej. Brak bilonu coraz bardziej utrudnia\u0142 codzienny handel. Kupiec m\u00f3g\u0142 sprzeda\u0107 towar, klient m\u00f3g\u0142 za niego zap\u0142aci\u0107, ale pozostawa\u0142 bardzo przyziemny problem \u2013 nie by\u0142o czym wydawa\u0107 reszty. \u017bycie znalaz\u0142o w\u0142asne rozwi\u0105zanie i od 1859 roku zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 prywatne kartki zast\u0119puj\u0105ce drobn\u0105 monet\u0119, a pod koniec 1861 roku by\u0142y ju\u017c rozpowszechnione w ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie Polskim.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

7\u00bd kopiejki, bez daty \u2013 Abram Trop, Przasnysz. Ze zbior\u00f3w Roberta Gorzkowskiego.<\/em>
<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Najpro\u015bciej, cho\u0107 nie do ko\u0144ca, taki bon mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dzisiejszego vouchera. Gdy kupiec, handlarz, sklepikarz nie mia\u0142 czym wyda\u0107 reszty, m\u00f3g\u0142 wr\u0119czy\u0107 klientowi w\u0142asny bon o warto\u015bci kilku czy kilkunastu kopiejek. Nie by\u0142a to jednak promocja ani prezent. Bon zast\u0119powa\u0142 prawdziwy pieni\u0105dz, kt\u00f3rego brakowa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

           W naszym miasteczku zjawisko to przybra\u0142o spor\u0105 skal\u0119. Tadeusz Jab\u0142o\u0144ski w \u201eKatalogu papierowych pieni\u0119dzy polskich i u\u017cywanych na ziemiach Polski 1794\u20131965\u201d odnotowa\u0142 16 przasnyskich emitent\u00f3w i a\u017c 47 r\u00f3\u017cnych bon\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich datowana jest na 1861 lub 1862 rok jednak przy wi\u0119kszo\u015bci daty nie podano.<\/p>\n\n\n\n

           Wyst\u0119powa\u0142y nomina\u0142y 5, 10, 15, 20, 25 i 30 kopiejek, ale r\u00f3wnie\u017c nietypowe 7\u00bd kopiejki. Wyj\u0105tkiem s\u0105 W. Barski i J. Szczuciner kt\u00f3rzy wydawali bony w groszach i z\u0142otych. Emitentami ich byli g\u0142\u00f3wnie \u017cydzi, odgrywaj\u0105cy w\u00f3wczas znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w handlu. Nie by\u0142o to zjawisko charakterystyczne wy\u0142\u0105cznie dla Przasnysza. D. Lewin, badaj\u0105c \u00f3wczesny obieg pieni\u0119\u017cny, podawa\u0142, \u017ce w guberni p\u0142ockiej, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142 w\u00f3wczas Przasnysz, na 134 osoby emituj\u0105ce bony tylko trzy by\u0142y chrze\u015bcijanami.<\/p>\n\n\n\n

           W\u015br\u00f3d przasnyskich wystawc\u00f3w znajdujemy m.in. Szabs\u0119 Rapeporta, Szaj\u0119 Bursztyna, N. Perelmuttera, H. Rosentala, L. Rykowera, Abrama Tropa czy Wigdora Zo\u0142\u0119dza. Jab\u0142o\u0144ski wymienia r\u00f3wnie\u017c W. Barskiego, M. Rychtera, J. Szczucinera, M. Kalmana, B. Makowskiego, M. Ostaszewera, M. R. (Rozenbauma), J. Ru\u017canera i M. Silberbauma.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
20<\/em> kopiejek, bez daty \u2013 Szaja Bursztyn, Przasnysz. Ze zbior\u00f3w Roberta Gorzkowskiego.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
15<\/em> kopiejek, bez daty \u2013 Abram Trop, Przasnysz. Ze zbior\u00f3w Roberta Gorzkowskiego.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

           Pieni\u0105dze te pomaga\u0142y w handlu, mo\u017cna by\u0142o nimi wydawa\u0107 reszt\u0119, a przy okazji czerpa\u0107 z ich emisji pewn\u0105 korzy\u015b\u0107. Pieni\u0105dz otrzymany od klienta pozostawa\u0142 u wystawcy bonu, podczas gdy klient dostawa\u0142 w zamian jego papierowe zobowi\u0105zanie. Dop\u00f3ki bon pozostawa\u0142 w obiegu, emitent m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z otrzymanych \u015brodk\u00f3w. Ca\u0142y mechanizm opiera\u0142 si\u0119 jednak przede wszystkim na zaufaniu \u2013 ludzie musieli wierzy\u0107, \u017ce kupiec przyjmie wystawiony przez siebie bon i uzna jego warto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

           W\u0142adze rosyjskie znalaz\u0142y si\u0119 w do\u015b\u0107 niezwyk\u0142ej sytuacji. Prywatne wydawanie znak\u00f3w pieni\u0119\u017cnych by\u0142o formalnie zakazane, ale jednocze\u015bnie zdawano sobie spraw\u0119, \u017ce bony rozwi\u0105zuj\u0105 realny problem gospodarczy. We wrze\u015bniu 1861 roku stwierdzono wi\u0119c, \u017ce oficjalnie zezwoli\u0107 na ich emisj\u0119 nie mo\u017cna, ale nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c przeszkadza\u0107 w ich dobrowolnym przyjmowaniu. Wa\u017cne by\u0142o przy tym, aby z bonu mo\u017cna by\u0142o jednoznacznie ustali\u0107 jego wystawc\u0119.<\/p>\n\n\n\n

           Taki stan nie m\u00f3g\u0142 jednak trwa\u0107 wiecznie. Kiedy w\u0142adze podj\u0119\u0142y dzia\u0142ania maj\u0105ce zwi\u0119kszy\u0107 ilo\u015b\u0107 legalnego bilonu, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wycofywanie prywatnych pieni\u0119dzy. 15 marca 1865 roku Rada Administracyjna wyda\u0142a rozporz\u0105dzenie o wycofaniu papierowych pieni\u0119dzy bilonowych, a ostateczny termin ich wykupu wyznaczono na 1 stycznia 1866 roku.<\/p>\n\n\n\n

           Tak zako\u0144czy\u0142 si\u0119 kr\u00f3tki, ale niezwykle ciekawy epizod w historii Przasnysza. Papierowe bony, kt\u00f3re kiedy\u015b mia\u0142y rozwi\u0105za\u0107 tak zwyczajny problem jak brak kilku kopiejek reszty, s\u0105 dzi\u015b rzadkimi \u015bwiadkami codziennego \u017cycia miasta sprzed ponad 160 lat. I chyba w\u0142a\u015bnie dlatego s\u0105 tak ciekawe \u2013 nie opowiadaj\u0105 o wielkiej polityce, bitwach czy znanych postaciach. Opowiadaj\u0105 o zwyk\u0142ych mieszka\u0144cach Przasnysza, kt\u00f3rzy szli do sklepu, robili zakupy i czasami zamiast reszty wracali do domu z kawa\u0142kiem papieru wystawionym przez miejscowego przedsi\u0119biorc\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tadeusz Jab\u0142o\u0144ski, \u201eKatalog papierowych pieni\u0119dzy polskich i u\u017cywanych na ziemiach Polski 1794\u20131965\u201d, Warszawa 1967.<\/em><\/p>\n\n\n\n

D. Lewin, \u201eObieg pieni\u0119\u017cny Kr\u00f3lestwa Kongresowego w drugiej po\u0142owie XIX stulecia\u201d, Warszawa 1929.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Robert Gorzkowski, \u201ePrzyczynki do trzech publikacji\u201d \u2013 opracowanie dotycz\u0105ce m.in. prywatnego pieni\u0105dza zast\u0119pczego Kr\u00f3lestwa Polskiego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prywatna korespondencja z Robertem Gorzkowskim dotycz\u0105ca XIX-wiecznych bon\u00f3w przasnyskich.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przasnysz, Szabsa Rapeport, 25 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 765. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 67.<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n

Prywatne pieni\u0105dze w Przasnyszu. Drobne bony czy emisje na setki rubli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Czy przasnyscy emitenci wystawiali po kilka bon\u00f3w na potrzeby pojedynczych transakcji, czy mo\u017ce wypuszczali do obiegu ca\u0142e serie w\u0142asnych pieni\u0119dzy? Zachowane egzemplarze pozwalaj\u0105 przynajmniej cz\u0119\u015bciowo odpowiedzie\u0107 na to pytanie.<\/p>\n\n\n\n

Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 bony Szabsy Rapeporta, przasnyskiego, \u017cydowskiego sklepikarza maj\u0105cego w naszym mie\u015bcie sw\u00f3j w\u0142asny geszeft. Na trzech znanych nam egzemplarzach widniej\u0105 numery seryjne: 288 na bonie 15-kopiejkowym, 232 na 25-kopiejkowym i 226 na 30-kopiejkowym.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli przyjmiemy, \u017ce ka\u017cdy nomina\u0142 numerowano kolejno od jedynki, bez pomijania numer\u00f3w, oznacza\u0142oby to co najmniej 746 wystawionych bon\u00f3w o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 169 rubli.<\/p>\n\n\n\n

Czy to du\u017co? W latach 1861\u20131865 przeci\u0119tna dzienna p\u0142aca niewykwalifikowanego robotnika w Warszawie wynosi\u0142a oko\u0142o 44,3 kopiejki (wed\u0142ug danych opublikowanych przez G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny w Historii Polski w liczbach). Warto\u015b\u0107 169 rubli odpowiada\u0142a zatem oko\u0142o 381 dni\u00f3wkom, czyli wi\u0119cej ni\u017c rocznym zarobkom robotnika przy za\u0142o\u017ceniu 300 dni pracy w roku!<\/p>\n\n\n\n

A przecie\u017c nie wiemy, na jakich numerach ko\u0144czy\u0142y si\u0119 poszczeg\u00f3lne serie. Numery 288, 232 i 226 pochodz\u0105 jedynie z egzemplarzy, kt\u00f3re znamy. Nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce numeracja si\u0119ga\u0142a znacznie dalej, nawet powy\u017cej tysi\u0105ca, poniewa\u017c na niekt\u00f3rych bonach zast\u0119pczych spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c numery czterocyfrowe.<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, Szabsa Rapeport emitowa\u0142 sze\u015b\u0107 nomina\u0142\u00f3w: 5, 10, 15, 20, 25 i 30 kopiejek. Nasze obliczenia opieraj\u0105 si\u0119 na trzech bonach o najwy\u017cszych warto\u015bciach: 15, 25 i 30 kopiejek. Nie znamy natomiast numeracji pozosta\u0142ych nomina\u0142\u00f3w, dlatego nie spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 warto\u015bci ca\u0142ej emisji.<\/p>\n\n\n\n

Ale najciekawsze jest co\u015b innego.<\/p>\n\n\n\n

Dla wystawcy, jego w\u0142asne bony mog\u0142y stanowi\u0107 znakomity spos\u00f3b finansowania dzia\u0142alno\u015bci. Wyobra\u017amy sobie klienta, kt\u00f3ry p\u0142aci\u0142 za zakupy prawdziwymi pieni\u0119dzmi, ale cz\u0119\u015b\u0107 reszty otrzymywa\u0142 w bonach otrzymanych od sklepikarza. Takie bony m\u00f3g\u0142 oczywi\u015bcie wykorzysta\u0107 przy kolejnych zakupach jednak got\u00f3wka pozostawa\u0142a w kasie w\u0142a\u015bciciela. W praktyce dzia\u0142a\u0142o to podobnie do nieoprocentowanego kredytu udzielanego mu przez klient\u00f3w. Handlarz m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z otrzymanych pieni\u0119dzy, dop\u00f3ki wystawione przez niego bony nie wr\u00f3ci\u0142y do realizacji.<\/p>\n\n\n\n

A je\u015bli cz\u0119\u015b\u0107 bon\u00f3w nigdy nie wr\u00f3ci\u0142a? Mog\u0142y zosta\u0107 zgubione, zniszczone, zapomniane lub zachowane na pami\u0105tk\u0119. W takim przypadku odpowiadaj\u0105ca im warto\u015b\u0107 na sta\u0142e pozostawa\u0142a u wystawcy.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie znamy rzeczywistej liczby bon\u00f3w Rapeporta ani tego, ile z nich ostatecznie zrealizowano. Jednak same numery seryjne pokazuj\u0105, \u017ce nie musia\u0142y to by\u0107 pojedyncze karteczki wystawiane od czasu do czasu.<\/p>\n\n\n\n

Prywatny pieni\u0105dz w Przasnyszu m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107 na znacznie wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 dzi\u015b wydawa\u0107 \u2014 w setkach, a by\u0107 mo\u017ce nawet tysi\u0105cach egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n

I w\u0142a\u015bnie w tym tkwi najwi\u0119ksza ciekawostka: przasnyski przedsi\u0119biorca nie tylko sprzedawa\u0142 towary, ale m\u00f3g\u0142 tak\u017ce finansowa\u0107 sw\u00f3j handel pieni\u0119dzmi pozostawionymi u niego przez klient\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przasnysz, L. Rykower, 15 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 772. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 19.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przasnysz, M. R. Rozenbaum, 7\u00bd kopiejki, Jab\u0142o\u0144ski 768. Egzemplarz ze zbioru Tadeusza Solskiego, z numerem jego kolekcji 66.<\/em><\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Przasnysz, A.P.T. (Abram Trop), 10 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 780. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 62.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Dystrybucja Tabaczna B. Makowski, 20 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 758. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 60.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Dystrybucja Tabaczna B. Makowski, 25 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 759. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 60.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, M. R. Rozenbaum, 15 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 769. Egzemplarz ze zbioru Tadeusza Solskiego, z numerem jego kolekcji 66.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Szabsa Rapeport, 30 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 766. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 67.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Szabsa Rapeport, 15 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 763. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 67.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Wigdor Zo\u0142\u0119dz, 7\u00bd kopiejki, Jab\u0142o\u0144ski 783. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 63.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Wigdor Zo\u0142\u0119dz, 10 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 784. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 63.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Szaja Bursztyn, 25 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 755. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 69.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, Szaja Bursztyn, 15 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 753. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 69.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, L. Rykower, 25 kopiejek, Jab\u0142o\u0144ski 773. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 19.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, N. Perelmutter, 20 kopiejek 1862, Jab\u0142o\u0144ski 750. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 64.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Przasnysz, N. Perelmutter, 5 kopiejek 1862, Jab\u0142o\u0144ski 747. Egzemplarz z kolekcji Tadeusza Solskiego, z numerem 64.<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n

Views: 187<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najpro\u015bciej, cho\u0107 nie do ko\u0144ca, taki bon mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dzisiejszego vouchera. Gdy kupiec, handlarz, sklepikarz nie mia\u0142 czym wyda\u0107 reszty, m\u00f3g\u0142 wr\u0119czy\u0107 klientowi w\u0142asny bon o warto\u015bci kilku czy kilkunastu kopiejek. Nie by\u0142a to jednak promocja ani prezent. Bon zast\u0119powa\u0142 prawdziwy pieni\u0105dz, kt\u00f3rego brakowa\u0142o.            W naszym miasteczku zjawisko to przybra\u0142o spor\u0105 skal\u0119. Tadeusz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1804","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nPieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Najpro\u015bciej, cho\u0107 nie do ko\u0144ca, taki bon mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dzisiejszego vouchera. Gdy kupiec, handlarz, sklepikarz nie mia\u0142 czym wyda\u0107 reszty, m\u00f3g\u0142 wr\u0119czy\u0107 klientowi w\u0142asny bon o warto\u015bci kilku czy kilkunastu kopiejek. Nie by\u0142a to jednak promocja ani prezent. Bon zast\u0119powa\u0142 prawdziwy pieni\u0105dz, kt\u00f3rego brakowa\u0142o.            W naszym miasteczku zjawisko to przybra\u0142o spor\u0105 skal\u0119. Tadeusz […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-14T07:36:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"734\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/\",\"name\":\"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki-1024x683.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-07T14:37:26+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-14T07:36:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg\",\"width\":1100,\"height\":734},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\",\"name\":\"Przasnisensis\",\"description\":\"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\",\"name\":\"admin2777\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg\",\"caption\":\"admin2777\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis","og_description":"Najpro\u015bciej, cho\u0107 nie do ko\u0144ca, taki bon mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do dzisiejszego vouchera. Gdy kupiec, handlarz, sklepikarz nie mia\u0142 czym wyda\u0107 reszty, m\u00f3g\u0142 wr\u0119czy\u0107 klientowi w\u0142asny bon o warto\u015bci kilku czy kilkunastu kopiejek. Nie by\u0142a to jednak promocja ani prezent. Bon zast\u0119powa\u0142 prawdziwy pieni\u0105dz, kt\u00f3rego brakowa\u0142o.            W naszym miasteczku zjawisko to przybra\u0142o spor\u0105 skal\u0119. Tadeusz […]","og_url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/","og_site_name":"Przasnisensis","article_modified_time":"2026-10-14T07:36:20+00:00","og_image":[{"width":1100,"height":734,"url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/","name":"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu - Przasnisensis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki-1024x683.jpg","datePublished":"2026-10-07T14:37:26+00:00","dateModified":"2026-10-14T07:36:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/#primaryimage","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg","contentUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Antyczny-bon-Przasnysz-kopiejki.jpg","width":1100,"height":734},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/pieniadz-zastepczy-w-przasnyszu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/przasnisensis.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pieni\u0105dz zast\u0119pczy w Przasnyszu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/","name":"Przasnisensis","description":"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b","publisher":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203","name":"admin2777","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg","caption":"admin2777"},"logo":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cropped-305312055_477364431055150_2541844721069276198_n-96x96.jpg"},"sameAs":["http:\/\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1804"}],"version-history":[{"count":71,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2129,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1804\/revisions\/2129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}