{"id":617,"date":"2026-09-11T09:44:20","date_gmt":"2026-09-11T09:44:20","guid":{"rendered":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?page_id=617"},"modified":"2026-09-11T11:50:02","modified_gmt":"2026-09-11T11:50:02","slug":"przasnysz-w-1902-roku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/","title":{"rendered":"Przasnysz w 1902 roku"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

       <\/em><\/strong>        <\/em><\/strong>              
          Z Warszawy przez Ciechan\u00f3w, stacyi kolei nadwi\u015bla\u0144skiej, <\/p>\n\n\n\n

szos\u0105, 24 wiorsty d\u0142ugo\u015bci, dostajemy si\u0119 do Przasnysza. <\/p>\n\n\n\n

Okolica prawie bezludna, im bli\u017cej ku Przasnyszowi, tem ni\u017cej <\/p>\n\n\n\n

po\u0142o\u017cona. Samo miasto roz\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na r\u00f3wninie, zlekka ku <\/p>\n\n\n\n

rzece W\u0119gierce pochylonej.            <\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b miasto powiatowe guberni p\u0142ockiej, a niegdy\u015b ludna <\/p>\n\n\n\n

stolica obwodu przasnyskiego. Gdy jednak przejdziemy po <\/p>\n\n\n\n

ulicach miasta, zajrzymy do jego zau\u0142k\u00f3w i chwilk\u0119 po\u015bwi\u0119cimy <\/p>\n\n\n\n

uwagi rozwojowi handlu i przemys\u0142u w tem mie\u015bcie, zdaje si\u0119<\/p>\n\n\n\n

nam, \u017ce jeszcze nie dojechali\u015bmy do w\u0142a\u015bciwego Przasnysza, <\/p>\n\n\n\n

tego niegdy\u015b zamo\u017cnego miasta i wielkiego siedliska ruchu <\/p>\n\n\n\n

handlowego. W por\u00f3wnaniu z tem,co nam kroniki g\u0142osz\u0105 o <\/p>\n\n\n\n

przesz\u0142o\u015bci tej siedziby ludzkiej, dzisiejszy jej wygl\u0105d i stan <\/p>\n\n\n\n

ekonomiczny jest tak marnym, \u017ce mimowolnie zapyta\u0107 si\u0119 <\/p>\n\n\n\n

musimy, jakie przyczyny wp\u0142yn\u0119\u0142y na tak donios\u0142\u0105 zmian\u0119.             
         <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

          Przerzu\u0107my karty historyi Przasnysza; mo\u017ce one nam co\u015b powiedz\u0105, niezrozumia\u0142e wyt\u0142omacz\u0105.

<\/p>\n\n\n\n

          Wok\u00f3\u0142 Ciechanowa ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 odwiecznie lasy, a mi\u0119dzy innemi, cz\u0119\u015b\u0107 ich, zwana p\u00f3\u017aniej puszcz\u0105 Przasnysk\u0105, si\u0119ga\u0142y a\u017c p\u00f3\u0142nocnych <\/p>\n\n\n\n

bagnisk ziemi Ciechanowskiej. W tej puszczy, pr\u00f3cz zwierza dzikiego, tu i owdzie znale\u017a\u0107 by\u0142o mo\u017cna domek oficyalisty le\u015bnego lub rodziny \u017cyj\u0105cej z <\/p>\n\n\n\n

przemys\u0142u le\u015bnego.
          Pewnych danych o powstaniu miasta dzieje Polski nie przechowa\u0142y, – pozosta\u0142a jednak legenda, spisana przez troskliwego kronikarza, a wed\u0142ug <\/p>\n\n\n\n

tej legendy, zawi\u0105zkiem obecnego miasta mia\u0142 by\u0107 m\u0142yn stoj\u0105cy na ko\u0144cu puszczy, nad rzeczk\u0105 W\u0119gierk\u0105. Panuj\u0105cy tu ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Mazowiecki, na 
pocz\u0105tku XIII-go wieku razu pewnego polowa\u0142 w puszczy, a zapu\u015bciwszy si\u0119 w g\u0119stwiny, zab\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 w lesie. Po d\u0142ugiem b\u0142\u0105dzeniu dojrza\u0142 \u015bwiate\u0142ko i 
przyby\u0142 do domku m\u0142ynarza Przasnyka. W\u0142a\u015bciciel m\u0142yna, widz\u0105c zb\u0142\u0105kanego my\u015bliwego, go\u015bcinnie go przyj\u0105\u0142 u siebie i nocleg ofiarowa\u0142. Dopiero 
nast\u0119pnego dnia, gdy dworzanie w poszukiwaniu ksi\u0119cia tu go znale\u017ali, m\u0142ynarz dowiedzia\u0142 si\u0119, kogo podejmowa\u0142 u siebie. Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad 
wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 za serdeczn\u0105 go\u015bcinno\u015b\u0107, obdarzy\u0142 m\u0142ynarza godno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105 i wyda\u0142 mu przywilej na za\u0142o\u017cenie miasta w tem miejscu. Nowe 
miasto nazwane zosta\u0142o Przasnykiem, od nazwy za\u0142o\u017cyciela, ale z czasem mowa potoczna nazw\u0119 t\u0119 przeistoczy\u0142a na Przasnysz. Kronikarz z r. 1585<\/p>\n\n\n\n

zaznaczy\u0142 nawet, \u017ce oryginalny przywilej ks. Konrada wydany Przasnykowi, przechowywa\u0142 si\u0119 w archiwum miejskim, lecz podczas po\u017caru uleg\u0142 spaleniu.<\/p>\n\n\n\n

Nie posiadaj\u0105c \u017cadnych innych dowod\u00f3w, history\u0119 Przasnysza musimy te\u017c przyj\u0105\u0107 tak\u0105, jak\u0105 nam podanie ludu, przez kronikarza spisane podaje.
            Szybko nowo za\u0142o\u017cone miasto rozwija\u0142o si\u0119, tem szybciej, gdy zacz\u0119to budowa\u0107 w niem fabryki i domy murowane. Wkr\u00f3tce te\u017c Przasnysz staje si\u0119 
stacy\u0105 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy Gda\u0144skiem, Kr\u00f3lewcem a Warszaw\u0105, stanowi\u0105c  przytem \u015brodkowy punkt handlowy ca\u0142ej okolicy.
            W r. 1427 Jan, ksi\u0105\u017c\u0119 Mazowiecki, obdarzy\u0142 miasto prawem che\u0142mi\u0144skiem i uwolni\u0142 mieszczan od myt i op\u0142aty c\u0142a. W latach nast\u0119pnych 
uzyskiwa\u0142 Przasnysz jeszcze liczne przywileje, co pozwala\u0142o mu wzrasta\u0107 w dobrobyt. Mieszka\u0144cy jego, opr\u00f3cz handlu, zajmowali si\u0119 z zami\u0142owaniem 
hodowl\u0105 drzew owocowych, a szczeg\u00f3lniej \u015bliwek w\u0119gierskich, co nie tylko dawa\u0142o znaczny doch\u00f3d, ale i liczne ogrody upi\u0119ksza\u0142y zarazem w\u00f3wczas ju\u017c 
stolic\u0119 starostwa niegrodowego. Ostatnim starost\u0105 by\u0142 B\u0142a\u017cej hrabia Krasi\u0144ski, zmar\u0142y w r. 1817.
<\/p>\n\n\n\n

\n

            Lustracya z roku 1616 go wykazuje w Przasnyszu 201 <\/p>\n\n\n\n

ogrod\u00f3w owocowych, co najlepiej \u015bwiadczy o rozleg\u0142o\u015bci <\/p>\n\n\n\n

miasta i zamo\u017cno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

         <\/p>\n\n\n\n

W og\u00f3le w wieku XV Przasnysz wybitne zajmowa\u0142 stanowisko pomi\u0119dzy<\/p>\n\n\n\n

miastami. Zje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 tu mn\u00f3stwo kupc\u00f3w z odleg\u0142ych stron kraju i 
zagranicy, a handel tak by\u0142 o\u017cywiony, \u017ce wielu handluj\u0105cych nie mog\u0105c <\/p>\n\n\n\n

roz\u0142o\u017cy\u0107 towar\u00f3w w mie\u015bcie, z powodu braku miejsca, prowadzi\u0142o handel <\/p>\n\n\n\n

w sza\u0142asach, rozk\u0142adanych za miastem. Zwo\u017cono na targi tutejsze zbo\u017ce, <\/p>\n\n\n\n

misterne wyroby ze z\u0142ota i srebra, drogie kamienie, dywany i tkaniny 
kosztowne, sprowadzano byd\u0142o i konie. Na miejscu za\u015b istnia\u0142y fabryki <\/p>\n\n\n\n

sukna, piernik\u00f3w, miod\u00f3w, browary s\u0142ynnego piwa, handle wina, w kt\u00f3rych<\/p>\n\n\n\n

dosta\u0107 mo\u017cna by\u0142o najprzedniejszych gatunk\u00f3w tego szlachetnego nektaru.<\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

           Lustracya z roku 1564 wykazuje tu 487 dom\u00f3w murowanych w samem mie\u015bcie, a 202 na przedmie\u015bciach. Piwowar\u00f3w liczono ju\u017c w\u00f3wczas w <\/p>\n\n\n\n

Przasnyszu 126, z\u0142otnik\u00f3w 10, ku\u015bnierzy 36, szewc\u00f3w 67, rze\u017anik\u00f3w 22 i wielu innych. W liczbie spisanych przez lustrator\u00f3w budowli znajdujemy <\/p>\n\n\n\n

okaza\u0142y dw\u00f3r murowany starosty. Dw\u00f3r ten spali\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XVII-go wieku. Je\u017celi wreszcie zwa\u017cymy, \u017ce w\u00f3wczas ju\u017c miasto liczy\u0142o 14000<\/p>\n\n\n\n

mieszka\u0144c\u00f3w, to por\u00f3wnawszy Przasnysz z innemi miastami w owem stuleciu, przekonamy si\u0119, i\u017c zajmowa\u0142 on powa\u017cne miejsce w kraju.<\/p>\n\n\n\n

         <\/p>\n\n\n\n

Rok 1600 by\u0142 jednak pocz\u0105tkiem upadku miasta. Spali\u0142o si\u0119 ono, a trzecia cz\u0119\u015b\u0107 dom\u00f3w leg\u0142a w gruzach. Dalej te\u017c ju\u017c niepowodzenia sz\u0142y <\/p>\n\n\n\n

nieprzerwanym \u0142ancuchem, bo oto w latach 1604, 1623, 1652, 1658, 1667 i 1677 morowe powietrze wyludnia\u0142o miasto, a jednocze\u015bnie napady tatar\u00f3w, <\/p>\n\n\n\n

kozak\u00f3w i szwed\u00f3w zrujnowa\u0142y dobrobyt mieszka\u0144c\u00f3w, gotuj\u0105c im zwolna zupe\u0142n\u0105 ruin\u0119. Za czas\u00f3w Jana Kazimierza nieomal Przasnysz zupe\u0142nie znik\u0142<\/p>\n\n\n\n

z mapy kraju. Miasto doszcz\u0119tnie spalono, a mieszka\u0144c\u00f3w w pie\u0144 wyci\u0119to. Po pewnym czasie, zaledwie na gruzach zacz\u0119li osiedla\u0107 si\u0119 nowi przybysze, <\/p>\n\n\n\n

szwedzi znowu rabowali, palili, to te\u017c o powrocie do dawnej \u015bwietno\u015bci ju\u017c mowy by\u0107 nie mog\u0142o.
              <\/p>\n\n\n\n

Przasnysz wegetowa\u0142 tylko, mieszka\u0144cy opowiadali dzieciom o jego \u015bwietnych czasach, a kronikarz upami\u0119tni\u0142 je na papierze, nie przewiduj\u0105c <\/p>\n\n\n\n

mo\u017ce, \u017ce notuj\u0105c fakty ekonomicznej pot\u0119gi miasta, pisa\u0142 jednocze\u015bnie nekrolog \u015bwietnych czas\u00f3w. Z biegiem czasu miasto upada\u0142o coraz wi\u0119cej, <\/p>\n\n\n\n

a ub\u00f3stwo mieszka\u0144c\u00f3w przebija\u0142o si\u0119 w zewn\u0119trznym wygl\u0105dzie dawniej wspania\u0142ego miasta i dot\u0105d te\u017c wygl\u0105d ubogi przechowa\u0142 si\u0119, jakby chcia\u0142 <\/p>\n\n\n\n

tem silniej ujawni\u0107 kontrast z przesz\u0142o\u015bci\u0105. Dzi\u015b nawet ju\u017c lepiej si\u0119 miasto prezentuje, ani\u017celi na pocz\u0105tku ubieg\u0142ego wieku, bo starzy ludzie opowiadaj\u0105, <\/p>\n\n\n\n

\u017ce gdy w roku 1806 Napoleon pod\u0105\u017ca\u0142 przez Przasnysz karet\u0105 w mu\u0142y zaprz\u0119\u017con\u0105, w miejscu gdzie dzi\u015b stoi dom doktora Wieczorkiewicza, kareta <\/p>\n\n\n\n

ugrz\u0119z\u0142a w b\u0142ocie. Cesarz zmuszony by\u0142 wysi\u0105\u015b\u0107, przej\u015b\u0107 po deskach dalej, a ludzie dopiero wydobyli karet\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n
<\/div>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny, jako kapliczka, zbudowany by\u0142 ju\u017c w XIII wieku, obok 
dworu ksi\u0105\u017c\u0119cego, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c tu istnia\u0142. W wieku XIV, jak dowodzi <\/p>\n\n\n\n

struktura mur\u00f3w, dawna kapliczka przebudowan\u0105 zosta\u0142a na wi\u0119kszych<\/p>\n\n\n\n

 rozmiar\u00f3w \u015bwi\u0105tyni\u0119, kt\u00f3rej konsekracya odby\u0142a si\u0119 w roku 1408. Po\u017cary <\/p>\n\n\n\n

jednak nie oszcz\u0119dza\u0142y tego ko\u015bcio\u0142a, to te\u017c w wieku XVII odbudowano <\/p>\n\n\n\n

go niemal z gruntu i po\u015bwi\u0119cono w roku 1670. Po\u017car w r. 1792 zniszczy\u0142 <\/p>\n\n\n\n

ca\u0142e wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni, wskutek czego nabo\u017ce\u0144stwa parafialne odprawia\u0142y<\/p>\n\n\n\n

 si\u0119 w ko\u015bciele bernardyn\u00f3w a\u017c do chwili odrestaurowania i po\u015bwi\u0119cenia<\/p>\n\n\n\n

 ko\u015bcio\u0142a parafialnego, czyli do roku 1856. Nieudolna to jednak widocznie by\u0142a ta restauracya, poniewa\u017c w r. 1880 parafianie zmuszeni byli <\/p>\n\n\n\n

przyst\u0105pi\u0107 do gruntownej przebudowy ko\u015bcio\u0142a. Pr\u00f3cz \u015bcian -wszystko dano nowe. Na dachu wzniesiono kopu\u0142\u0119, sufit zbudowano w <\/p>\n\n\n\n

kszta\u0142cie sklepienia, u\u0142o\u017cono marmurow\u0105 posadzk\u0119 i sprawiono nowy ch\u00f3r z organami.
          Drugi ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Ducha, murowany, zrujnowany i opuszczony przez <\/p>\n\n\n\n

d\u0142ugie lata, staraniem miejscowego proboszcza odrestaurowany zosta\u0142 w <\/p>\n\n\n\n

r. 1877.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Przy szpitalu, istniej\u0105cym tu od pocz\u0105tku XVI w. by\u0142a kaplica drewniana, pod wezwaniem \u015bw. Jak\u00f3ba, a poniewa\u017c w\u00f3wczas ju\u017c chyli\u0142a si\u0119 do upadku, rozebrano j\u0105 a <\/p>\n\n\n\n

na tem miejscu Pawe\u0142 Kostka w r. 1568 zbudowa\u0142 dot\u0105d istniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 murowany z klasztorem bernardyn\u00f3w, kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli w Przasnyszu szko\u0142\u0119 trzyklasow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

           <\/p>\n\n\n\n

W roku 1615-ym El\u017cbieta Mostowska, skarbnikowi ciechanowska, zbudowa\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Micha\u0142a z klasztorem panien bernardynek, na kt\u00f3rych miejscu w r. 1864 <\/p>\n\n\n\n

osadzono felicyanki. Bernardynki utrzymywa\u0142y w klasztorze pensyonat, kt\u00f3rego rozg\u0142os obija\u0142 si\u0119 o najdalsze zak\u0105tki kraju, wydaj\u0105c wiele zacnych i wykszta\u0142conych <\/p>\n\n\n\n

panien. Za rz\u0105d\u00f3w pruskich ko\u015bcio\u0142ek \u015bw. Micha\u0142a przy ulicy \u017bydowskiej oddany zosta\u0142 w posiadanie ewangelik\u00f3w.
         Istnia\u0142 tu jeszcze i pi\u0105ty ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany przy ulicy \u017bydowskiej, pod wezwaniem \u015bw. Krzy\u017ca, lecz zrujnowany, rozebrany zosta\u0142 w r. 1793.
         Z pozosta\u0142ych gmach\u00f3w zas\u0142uguj\u0105 jeszcze na uwag\u0119: szpital, zbudowany w r. 1858 ze sk\u0142adek okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, i ratusz, ocalony <\/p>\n\n\n\n

od po\u017caru w roku 1875 energi\u0105 p. Ezechiela Lasockiego. Po\u017car ten powsta\u0142 19-go sierpnia, a tak gwa\u0142townie si\u0119 szerzy\u0142, \u017ce w kilka godzin po\u0142ow\u0119 miasta <\/p>\n\n\n\n

zamieni\u0142 w zgliszcza i popi\u00f3\u0142. Mieszka\u0144cy utracili swoje mienie w p\u0142omieniach i zapanowa\u0142o ub\u00f3stwo. Wprawdzie na miejscu dawnych budynk\u00f3w <\/p>\n\n\n\n

drewnianych postawiono murowane, ale dobrobyt wr\u00f3ci\u0107 dot\u0105d nie mo\u017ce.
             Okolica, obfituj\u0105ca niegdy\u015b w zwierzyn\u0119, dzi\u015b, ogo\u0142ocona z las\u00f3w,  smutne sprawia wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

                                                                 \u0179r\u00f3d\u0142o: „Ziarno” Nr 40   19 wrze\u015bnia 1902 r.<\/em>
<\/p>\n

Views: 7<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                       Z Warszawy przez Ciechan\u00f3w, stacyi kolei nadwi\u015bla\u0144skiej,  szos\u0105, 24 wiorsty d\u0142ugo\u015bci, dostajemy si\u0119 do Przasnysza.  Okolica prawie bezludna, im bli\u017cej ku Przasnyszowi, tem ni\u017cej  po\u0142o\u017cona. Samo miasto roz\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na r\u00f3wninie, zlekka ku  rzece W\u0119gierce pochylonej.             Dzi\u015b miasto powiatowe guberni p\u0142ockiej, a niegdy\u015b ludna  stolica obwodu przasnyskiego. Gdy jednak przejdziemy po  ulicach miasta, zajrzymy do jego zau\u0142k\u00f3w i chwilk\u0119 po\u015bwi\u0119cimy  uwagi rozwojowi handlu i przemys\u0142u w tem mie\u015bcie, zdaje si\u0119 nam, \u017ce jeszcze nie dojechali\u015bmy do w\u0142a\u015bciwego Przasnysza,  tego niegdy\u015b zamo\u017cnego miasta i wielkiego siedliska ruchu  handlowego. W por\u00f3wnaniu z tem,co nam kroniki g\u0142osz\u0105 o  przesz\u0142o\u015bci tej siedziby ludzkiej, dzisiejszy jej wygl\u0105d i stan  ekonomiczny jest tak marnym, \u017ce mimowolnie zapyta\u0107 si\u0119  musimy, jakie przyczyny wp\u0142yn\u0119\u0142y na tak donios\u0142\u0105 zmian\u0119.                                 Przerzu\u0107my karty historyi Przasnysza; mo\u017ce one nam co\u015b powiedz\u0105, niezrozumia\u0142e wyt\u0142omacz\u0105.           Wok\u00f3\u0142 Ciechanowa ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 odwiecznie lasy, a mi\u0119dzy innemi, cz\u0119\u015b\u0107 ich, zwana p\u00f3\u017aniej puszcz\u0105 Przasnysk\u0105, si\u0119ga\u0142y a\u017c p\u00f3\u0142nocnych  bagnisk ziemi Ciechanowskiej. W tej puszczy, pr\u00f3cz zwierza dzikiego, tu i owdzie znale\u017a\u0107 by\u0142o mo\u017cna domek oficyalisty le\u015bnego lub rodziny \u017cyj\u0105cej z  przemys\u0142u le\u015bnego.          Pewnych danych o powstaniu miasta dzieje Polski nie przechowa\u0142y, – pozosta\u0142a jednak legenda, spisana przez troskliwego kronikarza, a wed\u0142ug  tej legendy, zawi\u0105zkiem obecnego miasta mia\u0142 by\u0107 m\u0142yn stoj\u0105cy na ko\u0144cu puszczy, nad rzeczk\u0105 W\u0119gierk\u0105. Panuj\u0105cy tu ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Mazowiecki, na pocz\u0105tku XIII-go wieku razu pewnego polowa\u0142 w puszczy, a zapu\u015bciwszy si\u0119 w g\u0119stwiny, zab\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 w lesie. Po d\u0142ugiem b\u0142\u0105dzeniu dojrza\u0142 \u015bwiate\u0142ko i przyby\u0142 do domku m\u0142ynarza Przasnyka. W\u0142a\u015bciciel m\u0142yna, widz\u0105c zb\u0142\u0105kanego my\u015bliwego, go\u015bcinnie go przyj\u0105\u0142 u siebie i nocleg ofiarowa\u0142. Dopiero nast\u0119pnego dnia, gdy dworzanie w poszukiwaniu ksi\u0119cia tu go znale\u017ali, m\u0142ynarz dowiedzia\u0142 si\u0119, kogo podejmowa\u0142 u siebie. Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 za serdeczn\u0105 go\u015bcinno\u015b\u0107, obdarzy\u0142 m\u0142ynarza godno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105 i wyda\u0142 mu przywilej na za\u0142o\u017cenie miasta w tem miejscu. Nowe miasto nazwane zosta\u0142o Przasnykiem, od nazwy za\u0142o\u017cyciela, ale z czasem mowa potoczna nazw\u0119 t\u0119 przeistoczy\u0142a na Przasnysz. Kronikarz z r. 1585 zaznaczy\u0142 nawet, \u017ce oryginalny przywilej ks. Konrada wydany Przasnykowi, przechowywa\u0142 si\u0119 w archiwum miejskim, lecz podczas po\u017caru uleg\u0142 spaleniu. Nie posiadaj\u0105c \u017cadnych innych dowod\u00f3w, history\u0119 Przasnysza musimy te\u017c przyj\u0105\u0107 tak\u0105, jak\u0105 nam podanie ludu, przez kronikarza spisane podaje.            Szybko nowo za\u0142o\u017cone miasto rozwija\u0142o si\u0119, tem szybciej, gdy zacz\u0119to budowa\u0107 w niem fabryki i domy murowane. Wkr\u00f3tce te\u017c Przasnysz staje si\u0119 stacy\u0105 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy Gda\u0144skiem, Kr\u00f3lewcem a Warszaw\u0105, stanowi\u0105c  przytem \u015brodkowy punkt handlowy ca\u0142ej okolicy.            W r. 1427 Jan, ksi\u0105\u017c\u0119 Mazowiecki, obdarzy\u0142 miasto prawem che\u0142mi\u0144skiem i uwolni\u0142 mieszczan od myt i op\u0142aty c\u0142a. W latach nast\u0119pnych uzyskiwa\u0142 Przasnysz jeszcze liczne przywileje, co pozwala\u0142o mu wzrasta\u0107 w dobrobyt. Mieszka\u0144cy jego, opr\u00f3cz handlu, zajmowali si\u0119 z zami\u0142owaniem hodowl\u0105 drzew owocowych, a szczeg\u00f3lniej \u015bliwek w\u0119gierskich, co nie tylko dawa\u0142o znaczny doch\u00f3d, ale i liczne ogrody upi\u0119ksza\u0142y zarazem w\u00f3wczas ju\u017c stolic\u0119 starostwa niegrodowego. Ostatnim starost\u0105 by\u0142 B\u0142a\u017cej hrabia Krasi\u0144ski, zmar\u0142y w r. 1817.             Lustracya z roku 1616 go wykazuje w Przasnyszu 201  ogrod\u00f3w owocowych, co najlepiej \u015bwiadczy o rozleg\u0142o\u015bci  miasta i zamo\u017cno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w.           W og\u00f3le w wieku XV Przasnysz wybitne zajmowa\u0142 stanowisko pomi\u0119dzy miastami. Zje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 tu mn\u00f3stwo kupc\u00f3w z odleg\u0142ych stron kraju i zagranicy, a handel tak by\u0142 o\u017cywiony, \u017ce wielu handluj\u0105cych nie mog\u0105c  roz\u0142o\u017cy\u0107 towar\u00f3w w mie\u015bcie, z powodu braku miejsca, prowadzi\u0142o handel  w sza\u0142asach, rozk\u0142adanych za miastem. Zwo\u017cono na targi tutejsze zbo\u017ce,  misterne wyroby ze z\u0142ota i srebra, drogie kamienie, dywany i tkaniny kosztowne, sprowadzano byd\u0142o i konie. Na miejscu za\u015b istnia\u0142y fabryki  sukna, piernik\u00f3w, miod\u00f3w, browary s\u0142ynnego piwa, handle wina, w kt\u00f3rych dosta\u0107 mo\u017cna by\u0142o najprzedniejszych gatunk\u00f3w tego szlachetnego nektaru.            Lustracya z roku 1564 wykazuje tu 487 dom\u00f3w murowanych w samem mie\u015bcie, a 202 na przedmie\u015bciach. Piwowar\u00f3w liczono ju\u017c w\u00f3wczas w  Przasnyszu 126, z\u0142otnik\u00f3w 10, ku\u015bnierzy 36, szewc\u00f3w 67, rze\u017anik\u00f3w 22 i wielu innych. W liczbie spisanych przez lustrator\u00f3w budowli znajdujemy  okaza\u0142y dw\u00f3r murowany starosty. Dw\u00f3r ten spali\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XVII-go wieku. Je\u017celi wreszcie zwa\u017cymy, \u017ce w\u00f3wczas ju\u017c miasto liczy\u0142o 14000 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-617","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nPrzasnysz w 1902 roku - Przasnisensis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"                                       Z Warszawy przez Ciechan\u00f3w, stacyi kolei nadwi\u015bla\u0144skiej,  szos\u0105, 24 wiorsty d\u0142ugo\u015bci, dostajemy si\u0119 do Przasnysza.  Okolica prawie bezludna, im bli\u017cej ku Przasnyszowi, tem ni\u017cej  po\u0142o\u017cona. Samo miasto roz\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na r\u00f3wninie, zlekka ku  rzece W\u0119gierce pochylonej.             Dzi\u015b miasto powiatowe guberni p\u0142ockiej, a niegdy\u015b ludna  stolica obwodu przasnyskiego. Gdy jednak przejdziemy po  ulicach miasta, zajrzymy do jego zau\u0142k\u00f3w i chwilk\u0119 po\u015bwi\u0119cimy  uwagi rozwojowi handlu i przemys\u0142u w tem mie\u015bcie, zdaje si\u0119 nam, \u017ce jeszcze nie dojechali\u015bmy do w\u0142a\u015bciwego Przasnysza,  tego niegdy\u015b zamo\u017cnego miasta i wielkiego siedliska ruchu  handlowego. W por\u00f3wnaniu z tem,co nam kroniki g\u0142osz\u0105 o  przesz\u0142o\u015bci tej siedziby ludzkiej, dzisiejszy jej wygl\u0105d i stan  ekonomiczny jest tak marnym, \u017ce mimowolnie zapyta\u0107 si\u0119  musimy, jakie przyczyny wp\u0142yn\u0119\u0142y na tak donios\u0142\u0105 zmian\u0119.                                 Przerzu\u0107my karty historyi Przasnysza; mo\u017ce one nam co\u015b powiedz\u0105, niezrozumia\u0142e wyt\u0142omacz\u0105.           Wok\u00f3\u0142 Ciechanowa ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 odwiecznie lasy, a mi\u0119dzy innemi, cz\u0119\u015b\u0107 ich, zwana p\u00f3\u017aniej puszcz\u0105 Przasnysk\u0105, si\u0119ga\u0142y a\u017c p\u00f3\u0142nocnych  bagnisk ziemi Ciechanowskiej. W tej puszczy, pr\u00f3cz zwierza dzikiego, tu i owdzie znale\u017a\u0107 by\u0142o mo\u017cna domek oficyalisty le\u015bnego lub rodziny \u017cyj\u0105cej z  przemys\u0142u le\u015bnego.          Pewnych danych o powstaniu miasta dzieje Polski nie przechowa\u0142y, – pozosta\u0142a jednak legenda, spisana przez troskliwego kronikarza, a wed\u0142ug  tej legendy, zawi\u0105zkiem obecnego miasta mia\u0142 by\u0107 m\u0142yn stoj\u0105cy na ko\u0144cu puszczy, nad rzeczk\u0105 W\u0119gierk\u0105. Panuj\u0105cy tu ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Mazowiecki, na pocz\u0105tku XIII-go wieku razu pewnego polowa\u0142 w puszczy, a zapu\u015bciwszy si\u0119 w g\u0119stwiny, zab\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 w lesie. Po d\u0142ugiem b\u0142\u0105dzeniu dojrza\u0142 \u015bwiate\u0142ko i przyby\u0142 do domku m\u0142ynarza Przasnyka. W\u0142a\u015bciciel m\u0142yna, widz\u0105c zb\u0142\u0105kanego my\u015bliwego, go\u015bcinnie go przyj\u0105\u0142 u siebie i nocleg ofiarowa\u0142. Dopiero nast\u0119pnego dnia, gdy dworzanie w poszukiwaniu ksi\u0119cia tu go znale\u017ali, m\u0142ynarz dowiedzia\u0142 si\u0119, kogo podejmowa\u0142 u siebie. Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 za serdeczn\u0105 go\u015bcinno\u015b\u0107, obdarzy\u0142 m\u0142ynarza godno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105 i wyda\u0142 mu przywilej na za\u0142o\u017cenie miasta w tem miejscu. Nowe miasto nazwane zosta\u0142o Przasnykiem, od nazwy za\u0142o\u017cyciela, ale z czasem mowa potoczna nazw\u0119 t\u0119 przeistoczy\u0142a na Przasnysz. Kronikarz z r. 1585 zaznaczy\u0142 nawet, \u017ce oryginalny przywilej ks. Konrada wydany Przasnykowi, przechowywa\u0142 si\u0119 w archiwum miejskim, lecz podczas po\u017caru uleg\u0142 spaleniu. Nie posiadaj\u0105c \u017cadnych innych dowod\u00f3w, history\u0119 Przasnysza musimy te\u017c przyj\u0105\u0107 tak\u0105, jak\u0105 nam podanie ludu, przez kronikarza spisane podaje.            Szybko nowo za\u0142o\u017cone miasto rozwija\u0142o si\u0119, tem szybciej, gdy zacz\u0119to budowa\u0107 w niem fabryki i domy murowane. Wkr\u00f3tce te\u017c Przasnysz staje si\u0119 stacy\u0105 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy Gda\u0144skiem, Kr\u00f3lewcem a Warszaw\u0105, stanowi\u0105c  przytem \u015brodkowy punkt handlowy ca\u0142ej okolicy.            W r. 1427 Jan, ksi\u0105\u017c\u0119 Mazowiecki, obdarzy\u0142 miasto prawem che\u0142mi\u0144skiem i uwolni\u0142 mieszczan od myt i op\u0142aty c\u0142a. W latach nast\u0119pnych uzyskiwa\u0142 Przasnysz jeszcze liczne przywileje, co pozwala\u0142o mu wzrasta\u0107 w dobrobyt. Mieszka\u0144cy jego, opr\u00f3cz handlu, zajmowali si\u0119 z zami\u0142owaniem hodowl\u0105 drzew owocowych, a szczeg\u00f3lniej \u015bliwek w\u0119gierskich, co nie tylko dawa\u0142o znaczny doch\u00f3d, ale i liczne ogrody upi\u0119ksza\u0142y zarazem w\u00f3wczas ju\u017c stolic\u0119 starostwa niegrodowego. Ostatnim starost\u0105 by\u0142 B\u0142a\u017cej hrabia Krasi\u0144ski, zmar\u0142y w r. 1817.             Lustracya z roku 1616 go wykazuje w Przasnyszu 201  ogrod\u00f3w owocowych, co najlepiej \u015bwiadczy o rozleg\u0142o\u015bci  miasta i zamo\u017cno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w.           W og\u00f3le w wieku XV Przasnysz wybitne zajmowa\u0142 stanowisko pomi\u0119dzy miastami. Zje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 tu mn\u00f3stwo kupc\u00f3w z odleg\u0142ych stron kraju i zagranicy, a handel tak by\u0142 o\u017cywiony, \u017ce wielu handluj\u0105cych nie mog\u0105c  roz\u0142o\u017cy\u0107 towar\u00f3w w mie\u015bcie, z powodu braku miejsca, prowadzi\u0142o handel  w sza\u0142asach, rozk\u0142adanych za miastem. Zwo\u017cono na targi tutejsze zbo\u017ce,  misterne wyroby ze z\u0142ota i srebra, drogie kamienie, dywany i tkaniny kosztowne, sprowadzano byd\u0142o i konie. Na miejscu za\u015b istnia\u0142y fabryki  sukna, piernik\u00f3w, miod\u00f3w, browary s\u0142ynnego piwa, handle wina, w kt\u00f3rych dosta\u0107 mo\u017cna by\u0142o najprzedniejszych gatunk\u00f3w tego szlachetnego nektaru.            Lustracya z roku 1564 wykazuje tu 487 dom\u00f3w murowanych w samem mie\u015bcie, a 202 na przedmie\u015bciach. Piwowar\u00f3w liczono ju\u017c w\u00f3wczas w  Przasnyszu 126, z\u0142otnik\u00f3w 10, ku\u015bnierzy 36, szewc\u00f3w 67, rze\u017anik\u00f3w 22 i wielu innych. W liczbie spisanych przez lustrator\u00f3w budowli znajdujemy  okaza\u0142y dw\u00f3r murowany starosty. Dw\u00f3r ten spali\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XVII-go wieku. Je\u017celi wreszcie zwa\u017cymy, \u017ce w\u00f3wczas ju\u017c miasto liczy\u0142o 14000 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-11T11:50:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"760\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/\",\"name\":\"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/ziarno_wybielone_poprawione-1024x380.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-11T09:44:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-11T11:50:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg\",\"width\":2048,\"height\":760},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/przasnysz-w-1902-roku\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Przasnysz w 1902 roku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\",\"name\":\"Przasnisensis\",\"description\":\"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\",\"name\":\"admin2777\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin2777\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis","og_description":"                                       Z Warszawy przez Ciechan\u00f3w, stacyi kolei nadwi\u015bla\u0144skiej,  szos\u0105, 24 wiorsty d\u0142ugo\u015bci, dostajemy si\u0119 do Przasnysza.  Okolica prawie bezludna, im bli\u017cej ku Przasnyszowi, tem ni\u017cej  po\u0142o\u017cona. Samo miasto roz\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na r\u00f3wninie, zlekka ku  rzece W\u0119gierce pochylonej.             Dzi\u015b miasto powiatowe guberni p\u0142ockiej, a niegdy\u015b ludna  stolica obwodu przasnyskiego. Gdy jednak przejdziemy po  ulicach miasta, zajrzymy do jego zau\u0142k\u00f3w i chwilk\u0119 po\u015bwi\u0119cimy  uwagi rozwojowi handlu i przemys\u0142u w tem mie\u015bcie, zdaje si\u0119 nam, \u017ce jeszcze nie dojechali\u015bmy do w\u0142a\u015bciwego Przasnysza,  tego niegdy\u015b zamo\u017cnego miasta i wielkiego siedliska ruchu  handlowego. W por\u00f3wnaniu z tem,co nam kroniki g\u0142osz\u0105 o  przesz\u0142o\u015bci tej siedziby ludzkiej, dzisiejszy jej wygl\u0105d i stan  ekonomiczny jest tak marnym, \u017ce mimowolnie zapyta\u0107 si\u0119  musimy, jakie przyczyny wp\u0142yn\u0119\u0142y na tak donios\u0142\u0105 zmian\u0119.                                 Przerzu\u0107my karty historyi Przasnysza; mo\u017ce one nam co\u015b powiedz\u0105, niezrozumia\u0142e wyt\u0142omacz\u0105.           Wok\u00f3\u0142 Ciechanowa ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 odwiecznie lasy, a mi\u0119dzy innemi, cz\u0119\u015b\u0107 ich, zwana p\u00f3\u017aniej puszcz\u0105 Przasnysk\u0105, si\u0119ga\u0142y a\u017c p\u00f3\u0142nocnych  bagnisk ziemi Ciechanowskiej. W tej puszczy, pr\u00f3cz zwierza dzikiego, tu i owdzie znale\u017a\u0107 by\u0142o mo\u017cna domek oficyalisty le\u015bnego lub rodziny \u017cyj\u0105cej z  przemys\u0142u le\u015bnego.          Pewnych danych o powstaniu miasta dzieje Polski nie przechowa\u0142y, – pozosta\u0142a jednak legenda, spisana przez troskliwego kronikarza, a wed\u0142ug  tej legendy, zawi\u0105zkiem obecnego miasta mia\u0142 by\u0107 m\u0142yn stoj\u0105cy na ko\u0144cu puszczy, nad rzeczk\u0105 W\u0119gierk\u0105. Panuj\u0105cy tu ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Mazowiecki, na pocz\u0105tku XIII-go wieku razu pewnego polowa\u0142 w puszczy, a zapu\u015bciwszy si\u0119 w g\u0119stwiny, zab\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 w lesie. Po d\u0142ugiem b\u0142\u0105dzeniu dojrza\u0142 \u015bwiate\u0142ko i przyby\u0142 do domku m\u0142ynarza Przasnyka. W\u0142a\u015bciciel m\u0142yna, widz\u0105c zb\u0142\u0105kanego my\u015bliwego, go\u015bcinnie go przyj\u0105\u0142 u siebie i nocleg ofiarowa\u0142. Dopiero nast\u0119pnego dnia, gdy dworzanie w poszukiwaniu ksi\u0119cia tu go znale\u017ali, m\u0142ynarz dowiedzia\u0142 si\u0119, kogo podejmowa\u0142 u siebie. Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad wywdzi\u0119czaj\u0105c si\u0119 za serdeczn\u0105 go\u015bcinno\u015b\u0107, obdarzy\u0142 m\u0142ynarza godno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105 i wyda\u0142 mu przywilej na za\u0142o\u017cenie miasta w tem miejscu. Nowe miasto nazwane zosta\u0142o Przasnykiem, od nazwy za\u0142o\u017cyciela, ale z czasem mowa potoczna nazw\u0119 t\u0119 przeistoczy\u0142a na Przasnysz. Kronikarz z r. 1585 zaznaczy\u0142 nawet, \u017ce oryginalny przywilej ks. Konrada wydany Przasnykowi, przechowywa\u0142 si\u0119 w archiwum miejskim, lecz podczas po\u017caru uleg\u0142 spaleniu. Nie posiadaj\u0105c \u017cadnych innych dowod\u00f3w, history\u0119 Przasnysza musimy te\u017c przyj\u0105\u0107 tak\u0105, jak\u0105 nam podanie ludu, przez kronikarza spisane podaje.            Szybko nowo za\u0142o\u017cone miasto rozwija\u0142o si\u0119, tem szybciej, gdy zacz\u0119to budowa\u0107 w niem fabryki i domy murowane. Wkr\u00f3tce te\u017c Przasnysz staje si\u0119 stacy\u0105 po\u015bredni\u0105 pomi\u0119dzy Gda\u0144skiem, Kr\u00f3lewcem a Warszaw\u0105, stanowi\u0105c  przytem \u015brodkowy punkt handlowy ca\u0142ej okolicy.            W r. 1427 Jan, ksi\u0105\u017c\u0119 Mazowiecki, obdarzy\u0142 miasto prawem che\u0142mi\u0144skiem i uwolni\u0142 mieszczan od myt i op\u0142aty c\u0142a. W latach nast\u0119pnych uzyskiwa\u0142 Przasnysz jeszcze liczne przywileje, co pozwala\u0142o mu wzrasta\u0107 w dobrobyt. Mieszka\u0144cy jego, opr\u00f3cz handlu, zajmowali si\u0119 z zami\u0142owaniem hodowl\u0105 drzew owocowych, a szczeg\u00f3lniej \u015bliwek w\u0119gierskich, co nie tylko dawa\u0142o znaczny doch\u00f3d, ale i liczne ogrody upi\u0119ksza\u0142y zarazem w\u00f3wczas ju\u017c stolic\u0119 starostwa niegrodowego. Ostatnim starost\u0105 by\u0142 B\u0142a\u017cej hrabia Krasi\u0144ski, zmar\u0142y w r. 1817.             Lustracya z roku 1616 go wykazuje w Przasnyszu 201  ogrod\u00f3w owocowych, co najlepiej \u015bwiadczy o rozleg\u0142o\u015bci  miasta i zamo\u017cno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w.           W og\u00f3le w wieku XV Przasnysz wybitne zajmowa\u0142 stanowisko pomi\u0119dzy miastami. Zje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 tu mn\u00f3stwo kupc\u00f3w z odleg\u0142ych stron kraju i zagranicy, a handel tak by\u0142 o\u017cywiony, \u017ce wielu handluj\u0105cych nie mog\u0105c  roz\u0142o\u017cy\u0107 towar\u00f3w w mie\u015bcie, z powodu braku miejsca, prowadzi\u0142o handel  w sza\u0142asach, rozk\u0142adanych za miastem. Zwo\u017cono na targi tutejsze zbo\u017ce,  misterne wyroby ze z\u0142ota i srebra, drogie kamienie, dywany i tkaniny kosztowne, sprowadzano byd\u0142o i konie. Na miejscu za\u015b istnia\u0142y fabryki  sukna, piernik\u00f3w, miod\u00f3w, browary s\u0142ynnego piwa, handle wina, w kt\u00f3rych dosta\u0107 mo\u017cna by\u0142o najprzedniejszych gatunk\u00f3w tego szlachetnego nektaru.            Lustracya z roku 1564 wykazuje tu 487 dom\u00f3w murowanych w samem mie\u015bcie, a 202 na przedmie\u015bciach. Piwowar\u00f3w liczono ju\u017c w\u00f3wczas w  Przasnyszu 126, z\u0142otnik\u00f3w 10, ku\u015bnierzy 36, szewc\u00f3w 67, rze\u017anik\u00f3w 22 i wielu innych. W liczbie spisanych przez lustrator\u00f3w budowli znajdujemy  okaza\u0142y dw\u00f3r murowany starosty. Dw\u00f3r ten spali\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku XVII-go wieku. Je\u017celi wreszcie zwa\u017cymy, \u017ce w\u00f3wczas ju\u017c miasto liczy\u0142o 14000 […]","og_url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/","og_site_name":"Przasnisensis","article_modified_time":"2026-09-11T11:50:02+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":760,"url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/","name":"Przasnysz w 1902 roku - Przasnisensis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione-1024x380.jpg","datePublished":"2026-09-11T09:44:20+00:00","dateModified":"2026-09-11T11:50:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/#primaryimage","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg","contentUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ziarno_wybielone_poprawione.jpg","width":2048,"height":760},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/przasnysz-w-1902-roku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/przasnisensis.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Przasnysz w 1902 roku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/","name":"Przasnisensis","description":"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b","publisher":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203","name":"admin2777","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin2777"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=617"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":658,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/617\/revisions\/658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}