{"id":98,"date":"2026-09-06T07:36:20","date_gmt":"2026-09-06T07:36:20","guid":{"rendered":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?page_id=98"},"modified":"2026-09-06T15:31:33","modified_gmt":"2026-09-06T15:31:33","slug":"w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/","title":{"rendered":"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"452\" height=\"144\" src=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-99\" style=\"width:698px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg 452w, https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4-300x96.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kurier Pozna\u0144ski\u201d, nr 204, 7 wrze\u015bnia 1915 r.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:64px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">     Poza W\u0119grzynowem skr\u0119camy z szosy do Krasnego, dawnej siedziby hrabi\u00f3w Krasi\u0144skich, stanowi\u0105cej obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0119stwa Czartoryskich. Kto widzia\u0142 t\u0119 siedzib\u0119 magnack\u0105 przed wojn\u0105, dzi\u015b nie pozna\u0142by jej wcale. Na polach zbo\u017ce nie sprz\u0105tni\u0119te; znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyznej ziemi le\u017cy od\u0142ogiem; parkan okalaj\u0105cy ogr\u00f3d i park poszczerbiony w wielu miejscach; w ogrodzie, obok po\u015bcinanych siekier\u0105 i po\u0142amanych drzew, wyrwy na kilka \u0142okci g\u0142\u0119bokie i po kilkana\u015bcie maj\u0105ce w obwodzie. Z pi\u0119knych zabudowa\u0144 pozosta\u0142y przewa\u017cnie mury tylko; pa\u0142ac otrzyma\u0142 par\u0119 pocisk\u00f3w, ale nie nazbyt szkodliwych; wn\u0119trze jego niczem nie przypomina niedawnej \u015bwietno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:44px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">     Opuszczamy podw\u00f3rze i ogr\u00f3d, chc\u0105c pozby\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 chocia\u017c niemi\u0142ego widoku. Ale gdzie tam! Ma on nam odt\u0105d towarzyszy\u0107 przez czas d\u0142u\u017cszy. W bramie ju\u017c stoi poszarpana dziesi\u0105tkami pocisk\u00f3w wie\u017ca wodoci\u0105gowa, a o kilkadziesi\u0105t krok\u00f3w od niej wznosi si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 o pi\u0119knej strukturze, dzi\u015b poraniony pociskami, ze spalonym dachem, podziurawionem sklepieniem. Gmach, budowany w czasach ostatnich, nie wytrzyma\u0142by nawet po\u0142owy tego, co dosta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 krasi\u0144ski \u2014 run\u0105\u0142by z pewno\u015bci\u0105; a ten stary zabytek budownictwa naszego, pomimo licznych ran stoi jeszcze twardo i poratowany \u2014 sta\u0107 b\u0119dzie jeszcze d\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Plebanja obok ko\u015bcio\u0142a r\u00f3wnie\u017c nosi \u015blady walk. Pomimo zniszcze\u0144 duchowie\u0144stwo powr\u00f3ci\u0142o na miejsce, aby s\u0142u\u017cy\u0107 pozosta\u0142ym parafjanom. Ks. kanonik [nazwisko s\u0142abo czytelne] i wikary ks. Bie\u0144kowski opu\u015bcili Krasne tylko w najniebezpieczniejszym czasie, wracaj\u0105c, gdy tylko sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:46px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Nieweso\u0142o przedstawia si\u0119 i reszta Krasnego. Domy uszkodzone pociskami, cz\u0119\u015bciowo popalone, stercz\u0105 w\u015br\u00f3d spustoszenia. Ucierpia\u0142y r\u00f3wnie\u017c okoliczne folwarki. Wojna pozostawi\u0142a \u015blady nie tylko na zabudowaniach, lecz i na polach, z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 nie zosta\u0142a nale\u017cycie uprawiona ani zebrana.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">W dalszej drodze mijamy cukrowni\u0119 i okoliczne wsie. Wsz\u0119dzie ten sam obraz: uszkodzone zabudowania, spalone domy, zniszczone dachy, pola pozostawione bez gospodarza. W Starych Szczukach cz\u0119\u015b\u0107 dom\u00f3w i stod\u00f3\u0142 posz\u0142a z dymem. W Bogatem ucierpia\u0142y zabudowania i ko\u015bci\u00f3\u0142. O par\u0119 wiorst dalej, wzd\u0142u\u017c szosy, ci\u0105gnie si\u0119 du\u017ca wie\u015b Dobrzank\u00f3w. Obecnie z wielkiej cz\u0119\u015bci jej stercz\u0105 tylko kominy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Smutnym tym widokom towarzysz\u0105 nie mniej smutne pola, poros\u0142e bujnymi chwastami, niezebrane zbo\u017ca, liczne okopy i mogi\u0142ki przydro\u017cne.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:45px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Po obu brzegach W\u0119gierki rozrzuci\u0142o si\u0119 spore miasteczko powiatowe Przasnysz. Nie bogate i nie nazbyt handlowe, ale wystarczaj\u0105ce dla siebie i okolicy. Domki drewniane obok murowanych parterowych i pi\u0119trowych kamienic urozmaica\u0142y wygl\u0105d zewn\u0119trzny miasteczka. Trzy wynios\u0142e stare \u015bwi\u0105tynie przerasta\u0142y znacznie okalaj\u0105ce je domy i nadawa\u0142y Przasnyszowi du\u017co powagi, a mieszka\u0144com jego \u017cywo przypomina\u0142y o s\u0119dziwym wieku miasta i o lepszej jego przesz\u0142o\u015bci. Bez wstrz\u0105\u015bnie\u0144 i wra\u017ce\u0144 silniejszych p\u0119dzili spokojny \u017cywot mieszka\u0144cy Przasnysza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Nadci\u0105gn\u0105\u0142 jednak huragan wojny europejskiej. Z pocz\u0105tku do cichego miasteczka dochodzi\u0142y tylko odg\u0142osy walk. Od M\u0142awy, Janowa, Chorzel s\u0142ycha\u0107 by\u0142o huk armat. Niebawem jednak huk ten zacz\u0105\u0142 si\u0119 przybli\u017ca\u0107, a\u017c wreszcie w oknach dom\u00f3w zabrz\u0119cza\u0142y szyby. Ale na to \u2014 miasteczko sta\u0142o jeszcze nienaruszone.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Raz nawet min\u0119\u0142y je wojska walcz\u0105ce, by g\u0142\u0119biej stacza\u0107 bitwy. Przysz\u0142a jednak powrotna fala. Walki zacz\u0119\u0142y si\u0119 rozgrywa\u0107 w bezpo\u015bredniem s\u0105siedztwie Przasnysza. Miasto przechodzi\u0142o z r\u0105k do r\u0105k. Hula\u0142y bomby w Przasnyszu, sro\u017cy\u0142y si\u0119 po\u017cary, a\u017c nareszcie pozosta\u0142y z niego ruiny. Nawet stare \u015bwi\u0105tynie leg\u0142y w gruzy. Prosty przypadek tylko sprawi\u0142, \u017ce kilkana\u015bcie dom\u00f3w unikn\u0119\u0142o p\u0142omieni, wygl\u0105d ich jednak jest op\u0142akany.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Wje\u017cd\u017caj\u0105cy do Przasnysza ma wra\u017cenie, \u017ce przeszed\u0142 t\u0119dy jaki\u015b straszny orkan, kt\u00f3ry zmi\u00f3t\u0142 z powierzchni ziemi niemal wszystko, co napotka\u0142 na swej drodze. Z dom\u00f3w pozosta\u0142y \u015bciany, kominy i resztki zabudowa\u0144. Tam, gdzie jeszcze niedawno toczy\u0142o si\u0119 zwyczajne \u017cycie miasta, dzi\u015b stercz\u0105 rumowiska.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Na miejscu \u017cycia ludzkiego coraz \u015bmielej rozrasta si\u0119 ro\u015blinno\u015b\u0107. Chwasty zajmuj\u0105 opuszczone podw\u00f3rza i ulice, wciskaj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy gruzy i kamienie. Przyroda szybko bierze w posiadanie miejsca opuszczone przez cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Cz\u0142owiek jednak powraca. Na zgliszcza swoich dom\u00f3w przychodz\u0105 dawni mieszka\u0144cy. Gnie\u017cd\u017c\u0105 si\u0119, gdzie mog\u0105, pr\u00f3buj\u0105c rozpocz\u0105\u0107 \u017cycie na nowo. Niepr\u0119dko jednak powstanie z ruin dawne miasteczko i niepr\u0119dko zagoj\u0105 si\u0119 rany zadane jego mieszka\u0144com.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:35px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Pierwsi na zgliszcza Przasnysza powr\u00f3cili ksi\u0119\u017ca tutejsi. W\u00f3wczas, gdy na ka\u017cdym kroku grozi\u0142a cz\u0142owiekowi niechybna \u015bmier\u0107, \u2014 ksi\u0119\u017ca tutejsi z b\u00f3lem serca opu\u015bcili Przasnysz, przenosz\u0105c si\u0119 na chwilowy pobyt do s\u0105siedniej parafji Bogate. Gdy jednak b\u00f3j zaciek\u0142y ulega\u0142 przerwie, spieszyli do swych nielicznych owieczek w Przasnyszu, gnie\u017cd\u017c\u0105cych si\u0119 po do\u0142ach i piwnicach; a z chwil\u0105, gdy dzia\u0142a zupe\u0142nie ucich\u0142y \u2014 pierwsi stan\u0119li na posterunku i chocia\u017c bez dachu nad g\u0142owami, prowadz\u0105 zbo\u017cn\u0105 prac\u0119 pastersk\u0105 i filantropijn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">A jeden z po\u015br\u00f3d duchowie\u0144stwa tutejszego, przesz\u0142o 80-letni starzec, ks. Mierzejewski, ani na chwil\u0119 nie opuszcza\u0142 Przasnysza i przez ca\u0142y czas bombardowania miasta przeby\u0142 w murach klasztoru, kt\u00f3rego jest rektorem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Duchowie\u0144stwo tutejsze, podobnie jak w wielu innych miejscowo\u015bciach dotkni\u0119tych wojn\u0105, wykaza\u0142o niezwyk\u0142y hart ducha. Pomimo niebezpiecze\u0144stwa i niedostatku ksi\u0119\u017ca pozostawali lub powracali do swoich parafjan, nios\u0105c im pomoc duchow\u0105 i, w miar\u0119 mo\u017cno\u015bci, materjaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Z dziwnem uczuciem opuszczamy Przasnysz. Co\u015b jakby \u015bciska\u0142o za gard\u0142o, dusi\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u201eKto ogl\u0105da\u0142 takie widoki, napewno na ca\u0142e \u017cycie \u015bmia\u0107 si\u0119 przestanie\u201d \u2014 robi uwag\u0119 m\u00f3j wsp\u00f3\u0142towarzysz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Wyje\u017cd\u017camy poza umar\u0142e miasto. Jak okiem si\u0119gn\u0105\u0107, ci\u0105gn\u0105 si\u0119 zygzakowate linje okop\u00f3w, row\u00f3w strzeleckich i podobnych zdaleka do szk\u00f3\u0142ek drzew owocowych w porze zimowej \u2014 p\u0142ot\u00f3w kolczastych. Setki tysi\u0119cy rubli posz\u0142y w t\u0119 robot\u0119, tysi\u0105ce ludzi pracowa\u0142o tu \u2014 a teraz zamok\u0142e, ponure budowle ziemne obwalaj\u0105 si\u0119 i zasypuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">A ile to takich budowli znajduje si\u0119 dzi\u015b na ziemiach polskich! Nie przesadz\u0119, gdy powiem, \u017ce 5 proc. naszej ziemi-matki zu\u017cyto na nie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:54px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Wiecz\u00f3r nadchodzi. Pogoda pogarsza si\u0119, robi si\u0119 ch\u0142odno i zaczyna pada\u0107 deszcz. Trzeba pomy\u015ble\u0107 o noclegu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">W Przasnyszu daremnem by\u0142oby si\u0119 o co\u015b podobnego kusi\u0107. Wpadamy, jak si\u0119 zdaje na razie, na \u015bwietn\u0105 my\u015bl: o dwie \u2014 trzy wiorsty od Przasnysza, nieco w stronie od szosy, nad W\u0119gierk\u0105 le\u017cy wie\u015b i folwark Obr\u0105b. Tam, we dworze, udziel\u0105 nam schronienia i dadz\u0105 si\u0119 napi\u0107 gor\u0105cej herbaty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Ruszamy w t\u0119 stron\u0119. Droga prowadzi przez teren poorany okopami i rowami. W ciemno\u015bci, po deszczu, przebycie jej nie jest \u0142atwe. B\u0142oto utrudnia ka\u017cdy krok, a zasieki i pozosta\u0142o\u015bci wojennych umocnie\u0144 zmuszaj\u0105 do ci\u0105g\u0142ego szukania przej\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Po dotarciu na miejsce okazuje si\u0119, \u017ce i tutaj wojna pozostawi\u0142a swoje pi\u0119tno. Zabudowania s\u0105 zniszczone, a znalezienie wygodnego schronienia okazuje si\u0119 niemo\u017cliwe. Ostatecznie znajdujemy jednak ludzi, kt\u00f3rzy zgadzaj\u0105 si\u0119 przyj\u0105\u0107 nas pod dach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">\u2014 Nie wygodnie tu panom b\u0119dzie \u2014 m\u00f3wi\u0105 dobrzy ludzie \u2014 ale\u0107 lepiej ni\u017c na dworze na deszczu. Tylko co panowie je\u015b\u0107 b\u0119d\u0105, bo u nas wszystkiego braknie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Mamy ze sob\u0105 zapasy, wi\u0119c prosimy tylko o zagotowanie wody na herbat\u0119. Po ca\u0142ym dniu drogi mo\u017cna wreszcie odpocz\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\">Pomimo znu\u017cenia, d\u0142ugo nie klej\u0105 si\u0119 oczy do snu. Wyobra\u017ania odtwarza zgliszcza, ruiny, mogi\u0142y z krzy\u017cykami cztero- i cz\u0119\u015bcioramiennymi, okopy, rowy, p\u0142oty kolczaste i te pola rodzajne z natury, a dzi\u015b chwastami tylko poros\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>St. O.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><\/p>\n<p>Views: 12<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kurier Pozna\u0144ski\u201d, nr 204, 7 wrze\u015bnia 1915 r. Poza W\u0119grzynowem skr\u0119camy z szosy do Krasnego, dawnej siedziby hrabi\u00f3w Krasi\u0144skich, stanowi\u0105cej obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0119stwa Czartoryskich. Kto widzia\u0142 t\u0119 siedzib\u0119 magnack\u0105 przed wojn\u0105, dzi\u015b nie pozna\u0142by jej wcale. Na polach zbo\u017ce nie sprz\u0105tni\u0119te; znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyznej ziemi le\u017cy od\u0142ogiem; parkan okalaj\u0105cy ogr\u00f3d i park poszczerbiony w wielu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-98","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kurier Pozna\u0144ski\u201d, nr 204, 7 wrze\u015bnia 1915 r. Poza W\u0119grzynowem skr\u0119camy z szosy do Krasnego, dawnej siedziby hrabi\u00f3w Krasi\u0144skich, stanowi\u0105cej obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0119stwa Czartoryskich. Kto widzia\u0142 t\u0119 siedzib\u0119 magnack\u0105 przed wojn\u0105, dzi\u015b nie pozna\u0142by jej wcale. Na polach zbo\u017ce nie sprz\u0105tni\u0119te; znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyznej ziemi le\u017cy od\u0142ogiem; parkan okalaj\u0105cy ogr\u00f3d i park poszczerbiony w wielu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Przasnisensis\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-06T15:31:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"452\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"144\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/\",\"name\":\"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/4.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-06T07:36:20+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-06T15:31:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/4.jpg\",\"width\":452,\"height\":144},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/index.php\\\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/\",\"name\":\"Przasnisensis\",\"description\":\"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/przasnisensis.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203\",\"name\":\"admin2777\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin2777\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis","og_description":"Kurier Pozna\u0144ski\u201d, nr 204, 7 wrze\u015bnia 1915 r. Poza W\u0119grzynowem skr\u0119camy z szosy do Krasnego, dawnej siedziby hrabi\u00f3w Krasi\u0144skich, stanowi\u0105cej obecnie w\u0142asno\u015b\u0107 ksi\u0119stwa Czartoryskich. Kto widzia\u0142 t\u0119 siedzib\u0119 magnack\u0105 przed wojn\u0105, dzi\u015b nie pozna\u0142by jej wcale. Na polach zbo\u017ce nie sprz\u0105tni\u0119te; znaczna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyznej ziemi le\u017cy od\u0142ogiem; parkan okalaj\u0105cy ogr\u00f3d i park poszczerbiony w wielu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/","og_site_name":"Przasnisensis","article_modified_time":"2026-09-06T15:31:33+00:00","og_image":[{"width":452,"height":144,"url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/","name":"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku - Przasnisensis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg","datePublished":"2026-09-06T07:36:20+00:00","dateModified":"2026-09-06T15:31:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/#primaryimage","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg","contentUrl":"https:\/\/przasnisensis.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/4.jpg","width":452,"height":144},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/w-dolinie-lez-przasnysz-w-1915-roku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/przasnisensis.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W dolinie \u0142ez \u2013 Przasnysz w 1915 roku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#website","url":"https:\/\/przasnisensis.pl\/","name":"Przasnisensis","description":"Przasnysz - dawniej i dzi\u015b","publisher":{"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/przasnisensis.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/przasnisensis.pl\/#\/schema\/person\/1f6b001b2590d5ddfd48ec6156f4d203","name":"admin2777","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin2777"},"logo":{"@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/888b3b8cdea5c60908024f7239a679575b684a193d75a6842d3dcba23e7dd683?s=96&d=mm&r=g"},"sameAs":["http:\/\/qwkvrei.cluster131.hosting.ovh.net"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":231,"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98\/revisions\/231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przasnisensis.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}