Przasnysz na kolejowym szlaku
Historia Mławskiej Kolei Wąskotorowej sięga czasów I wojny światowej. Latem 1915 roku niemieckie oddziały rozpoczęły budowę polowej linii kolejowej z Mławy w kierunku Przasnysza. Trasę zaczęto wytyczać 7 lipca, a już 30 lipca gotowy był liczący około 44 kilometrów odcinek Mława–Przasnysz.
Tempo budowy było imponujące, ale nieprzypadkowe. Kolej powstała przede wszystkim na potrzeby wojska i miała ułatwić transport ludzi, amunicji, żywności oraz zaopatrzenia w pobliże przesuwającego się frontu. Początkowo zastosowano tor o szerokości zaledwie 600 mm.
Wraz z przesuwaniem się frontu kolejkę rozbudowywano dalej na wschód. W kolejnych latach sieć objęła m.in. Maków Mazowiecki. Po zakończeniu wojny dawna kolej polowa znalazła się pod polskim zarządem, a z czasem stała się częścią sieci Polskich Kolei Państwowych.
Wąskotorówka na trwałe wpisała się w krajobraz północnego Mazowsza. Z czasem jej wojskowe pochodzenie zeszło na dalszy plan, a kolej zaczęła służyć mieszkańcom i miejscowej gospodarce. Po II wojnie światowej prowadzono na niej ruch pasażerski. Kolej przewoziła również towary, w tym węgiel, materiały budowlane i produkty związane z działalnością okolicznych zakładów oraz cukrowni. Na początku lat 60. przeprowadzono jedną z najważniejszych modernizacji. Dotychczasowy tor o szerokości 600 mm został przebudowany na 750 mm.
Wąskotorówka przetrwała kolejne dziesięciolecia. Jeszcze w latach 80. można było spotkać na niej pociągi, choć coraz większa konkurencja transportu samochodowego i autobusowego powodowała stopniowe ograniczanie przewozów pasażerskich. Ostatecznie epoka regularnej eksploatacji mławskiej wąskotorówki przez PKP dobiegła końca na początku XXI wieku. W 2001 roku zlikwidowano Mławską Kolej Dojazdową jako jednostkę organizacyjną PKP.
Historia kolei w Przasnyszu nie ogranicza się do jednego dworca. W mieście powstały dwa obiekty stacyjne, położone po przeciwnych stronach Węgierki. Łączył je niespełna kilometrowy odcinek wąskotorowej linii kolejowej. Starszym obiektem był drewniany budynek stacyjny przy dzisiejszej ulicy Leszno, pochodzący z okresu międzywojennego. Budynek zachował się do naszych czasów i jest jednym z najbardziej charakterystycznych śladów dawnej kolei wąskotorowej w Przasnyszu.
Po drugiej stronie Węgierki znajdował się murowany dworzec przy ulicy Makowskiej. Charakterystyczny modernistyczny budynek możemy zobaczyć na zachowanych fotografiach. Przetrwał do naszych czasów, choć obecnie pełni już inną funkcję. Obie części kolejowej infrastruktury miasta łączył tor poprowadzony przez stalowy, nitowany most nad Węgierką. Przeprawa umożliwiała wąskotorowym składom przejazd pomiędzy obiema częściami przasnyskiego węzła kolejowego. Most zachował się do dziś i wraz z dawnymi budynkami stacyjnymi stanowi wyjątkową pamiątkę po kolejowej przeszłości miasta.
Niewielką pamiątką po czasach, kiedy podróż wąskotorówką była czymś zupełnie zwyczajnym, jest oryginalny bilet PKP Mławskiej Kolei Wąskotorowej z 1960 roku. Na bilecie odnajdziemy nazwy stacji i przystanków należących do sieci. Wśród nich jest oczywiście Przasnysz. Dziś to tylko niewielki kawałek karteczki. Kiedyś był przepustką do podróży – do pracy, szkoły, na targ, w odwiedziny albo po prostu do sąsiedniej miejscowości. Przez dziesięciolecia Mławska Kolej Wąskotorowa woziła pasażerów i towary, stając się częścią codziennego życia mieszkańców północnego Mazowsza. Dziś przypominają o niej zachowane tory i obiekty kolejowe, stare fotografie, bilety oraz wspomnienia ludzi, którzy mieli jeszcze okazję podróżować charakterystyczną mazowiecką wąskotorówką.
Views: 60